U bent hier

Behandeling begroting is hoogtepunt

DEN HAAG - ''Te vaak is de begrotingsbehandeling een dieptepunt in de jaarlijkse raadscyclus.'' Dit schrijft Douwe Jan Elzinga, hoogleraar constitutioneel organisatierecht aan de Universiteit Groningen, in een column in Binnenlands Bestuur. Lees hieronder zijn column.

De CDA-fractie in de gemeenteraad van Utrecht heeft wethouder Jeroen Kroijkamp van financiën gevraagd onderzoek te doen naar de mogelijkheid van een tweejaarlijkse begroting. Volgens deze fractie zijn de tussentijdse verschuivingen in de begroting te beperkt om een zinnige jaarlijkse begrotingsbehandeling te doen. Kansen hiervoor ziet de fractie in de ‘experimentenwet’ voor het openbaar bestuur van minister Plasterk van Binnenlandse Zaken.

Dit CDA-plan voor een tweejaarlijkse begroting lijkt op het eerste oog wel voordelen te brengen, maar is bij nadere beschouwing de bijl aan de wortel van het cruciale begrotingsrecht van de gemeenteraad. Nederland kende in de negentiende eeuw een tienjaarlijkse begroting en later een tweejaarlijkse begroting. Een enorm politiek gevecht was nodig om de jaarlijkse begroting ingevoerd te krijgen.

Afname invloed raad
Het begrotingsrecht is de kurk waarop vrijwel alle invloed van de volksvertegenwoordiging is terug te voeren. Er is al lange tijd een tendens waarbij de invloed van de gemeenteraad afneemt en die van het college groeit. De begrotingssystematiek is zo ingewikkeld geworden dat het gemiddelde raadslid er maar moeilijk vat op krijgt en dan ontstaat al snel de indruk dat het hier gaat om een jaarlijkse rituele dans die veel tijd en energie kost, maar veel te weinig oplevert.

Vanuit een dergelijk perspectief zijn voorstellen om een tweejaarlijkse begroting in te voeren misschien wel een beetje begrijpelijk, maar er is geen enkele aanleiding om het moede hoofd in de schoot te leggen. Alles op alles moet worden gezet om het begrotingsrecht weer een nieuwe vorm en inhoud te geven.

In de huidige begrotingssystematiek zijn er te veel automatismen die de raad op achterstand zetten. Destijds is de nieuwe begrotingssystematiek met onder andere productbegroting en een geheel nieuwe comptabele opzet stilletjes meegelift met de dualisering. Ook toen waren er allerlei waarschuwingen dat er voor de gemeenteraad geen winst maar enkel verlies zou gaan optreden. In de huidige systematiek zijn er vaak nog maar enkele raadsleden die een begroting kunnen lezen en begrijpen. In veel gemeenten is een belangrijk accent gelegd op de voorjaarsnota, maar dat gaat ten koste van de begroting.

Het bepalen van politieke prioriteiten moet weer veel vaster worden gekoppeld aan de jaarlijkse begrotingsbehandeling. De situatie moet terugkeren dat de gehele raad weer wordt betrokken bij de begrotingsbehandeling. Te vaak is de begrotingsbehandeling qua invloed en sturing een dieptepunt in de jaarlijkse raadscyclus. Dat moet weer worden omgebogen naar het jaarlijkse hoogtepunt van raadsinvloed. Vanuit dat gezichtspunt moet de CDA-fractie in de raad van Utrecht zo snel mogelijk weer bij de les worden gebracht en ervan worden overtuigd dat het voorstel voor de tweejaarlijkse begroting het paard definitief achter de wagen spant.

 

Bron: Binnenlands Bestuur, 27 oktober 2015.

Social media: Raadslid.Nu is ook te volgen op Twitter (@RaadslidNu), Facebook en Linkedin

Raadslid.Nu is de Nederlandse Vereniging voor Raadsleden en staat voor een sterke en krachtige positie van gemeenteraden ten behoeve van het functioneren van de lokale democratie.

Raadslid.Nu houdt op maandag 23 november een seminar in het raadhuis van Zaanstad over de controlerende rol van de raad. In 2016 is de controlerende rol van de raad bovendien het leidende thema van de activiteiten van Raadslid.Nu. 

Wist u dat sinds de wijziging van het rechtspositiebesluit voor raads- en commissieleden, de gemeente de contributie van de beroepsvereniging vergoedt, waarvan een raadslid in verband met de uitoefening van zijn functie lid is. 

Nog geen lid van de vereniging? Een collectief lidmaatschap kost maar 35 euro per persoon en commissieleden en fractieondersteuners vallen, wanneer zij ook aangemeld zijn, binnen een collectief lidmaatschap. Het individueel lidmaatschap kost 75 euro. Aanmelden kan hier 

Voor meer informatie over Raadslid.Nu: www.raadslid.nu