Betere wisselwerking tussen gemeenteraden in regio

Betere wisselwerking tussen gemeenteraden in regio

Gemeenteraden moeten meer samen en in wisselwerking met elkaar zich bezig houden met regionale samenwerking. Burgemeesters, wethouders, directeuren en ambtenaren van de regionale samenwerking dienen de gemeenteraad centraal te stellen in hun werkzaamheden.

Deze oproep aan alle betrokkenen bij regionale samenwerking doet de Raad voor het Openbaar Bestuur (Rob) in het advies ‘Wisselwerking’ dat woensdag is gepresenteerd aan de minister van Binnenlandse Zaken Ronald Plasterk.
Gemeenteraden moeten zich concentreren op het vertalen van vragen en problemen van de samenleving in bestuurlijke oplossingen. Dit is één van de adviezen in het rapport dat gaat over een betere wisselwerking tussen gemeenteraden en bovengemeentelijke samenwerking.

Het is nodig dat raadsleden schakelkracht ontwikkelen, zo luidt het advies van de Raad voor het Openbaar Bestuur. Een raadslid moet het vermogen hebben om zowel lokale belangen én regionale belangen te behartigen. 

Ook moet de houding van de raad veranderen van statisch naar dynamisch. Van een houding waarbij raden budgetten bepalen en doelstellingen formuleren en samenwerkingsverbanden uitvoeren en verantwoorden, naar een houding waarbij gemeenteraden samen zich zelfbewust opstellen om gezamenlijk regionale publieke problemen op te lossen.

Daarnaast moeten gemeenteraden hun aandacht goed verdelen. De Rob beveelt aan dat de aandacht wordt gericht op de samenwerkingsverbanden waar grote financiële belangen spelen, er beleidsmatige verschillen van inzicht zijn of waar het in het verleden mis is gegaan. 

Verder denkt de Rob dat gemeenteraderen effectiever kunnen opereren als ze met elkaar goede spelregels afspreken over informatievoorziening en vergaderagenda’s. Hier ziet de Rob een belangrijke rol voor griffiers. Deze kunnen de raad ondersteunen bij het bepalen van de strategische positie bij samenwerking en kunnen de verschillende culturen op elkaar afstemmen bij samenwerking.

Informatie van B&W

Voor colleges van B&W is ook een belangrijke rol weggelegd. Raadsleden ervaren het probleem dat het besluitvormingsproces op regionaal niveau ondoorzichtig is. Een oplossing is dat colleges van B&W gemeenteraden tegelijk laten beschikken over dezelfde informatie wat betreft de prestaties van regionale samenwerkingsverbanden.

Besturen van samenwerkingsverbanden moeten het als een kerntaak beschouwen om alle gemeenteraden goed te bedienen. Niet alleen in formele zin, maar ook in materiele zin door inhoudelijke vraagstukken toegankelijk te presenteren nog voor daarover in het samenwerkingsverband besluiten zijn genomen. Raden zijn geen stempelmachines voor besluiten van samenwerkingsverbanden, hun actieve betrokkenheid is een eis van de democratie.

Rapport

Het rapport ‘Wisselwerking’ van de Raad voor het Openbaar bestuur met alle bevindingen, conclusies en adviezen is hier te lezen.