Raad mag fouten actieve burgers niet bij wethouder leggen

Raad mag fouten actieve burgers niet bij wethouder leggen

Inwoners die door middel van burgerinitiatief of met hun bedrijf in een samenwerkingsverband met de overheid projecten realiseren, zijn ook verantwoordelijk voor fouten en missers. Zij leggen daarom in brede kring verantwoording af.

‘Particulier bijdragen aan een publieke zaak of taak is geen vrijblijvende dagbesteding maar betekent het mee-dragen van verantwoordelijkheid’, zo betogen Kirsten Veldhuijzen, senior adviseur van de Raad voor het openbaar bestuur en prof. Friso de Zeeuw, hoogleraar gebiedsontwikkeling aan de TU Delft in het artikel Zonder andere verantwoording mislukt de selfiedemocratie.

Selfiedemocratie vraagt andere wijze van verantwoording

De beide auteurs signaleren dat de politiek meer wil overlaten aan initiatieven van burgers, bedrijven en maatschappelijke instellingen of samen met hen wil co-produceren. Zij vinden dat de wijze van verantwoording door de gemeenteraad versus de wethouder geen rekening houdt met deze nieuwe, gedeelde verantwoordelijkheden. De ’selfiedemocratie’, zoals de auteurs dat noemen, loopt echter op een mislukking uit als gemeenteraden hun wethouders zo ter verantwoording roepen als zij nu doen: de gemeenteraad roept ondanks alle burgerparticipatie en –initiatief de wethouder ter verantwoording alsof het een hardcore gemeentelijk project betreft. Maar wanneer een project mislukt of een tekort oplevert, hoeft dat niet de schuld te zijn van de overheid. Ook de private partner of burger kan er een potje van hebben gemaakt, aldus Veldhuijzen en De Zeeuw.

Drie nieuwe principes van verantwoording

Bestuurders, moeten volgens Veldhuijzen en De Zeeuw, niet meer voor elk falen in een project politiek veroordeeld kunnen worden. Zij mogen alleen worden afgerekend op de eigen invloedssfeer. Vereist is wel dat het bestuur zich vooraf vergewist met wie zij in zee gaat.

Wethouders niet meer automatisch politiek veroordelen voor falen in een project is een van de drie nieuwe principes voor de nieuwe verantwoordingslogica die beide auteurs bepleiten. Verder is nodig dat de geformuleerde publieke prestaties niet precies (SMART) worden geformuleerd, maar doelen en prestaties zijn globaal want dat past beter bij de nieuwe samenwerkingsvorm vorm van interactie en samenwerking. Daarnaast kunnen volwassen burgerinitiatieven zich niet verschuilen achter de wethouder en de gemeenteraad. ‘Volwassen burgerinitiatieven stellen zichzelf ook eisen en leggen over hun bijdrage verantwoording af in brede kring.’