U bent hier

Govert Geldof

Govert Geldof

Frankeradeel
Hoe complexer vraagstukken worden, hoe dichter je op de praktijk moet zitten.

Raadslid sinds: april 2015 (na provinciale verkiezingen ingestroomd)
Partij: D66
Hoofdberoep: Adviseur complexe omgevingsvraagstukken
Twitter: @govertgeldof
Facebook: https://www.facebook.com/govert.geldof

De gemeenteraad is het hoogste politieke orgaan. Beleeft u dat ook zo en wat betekent dat voor u?

Ja, en wel op twee manieren. Ten eerste, binnen de gemeente sturen we als gemeenteraad het college aan. Maar wat ik belangrijker vind – ten tweede – is dat de gemeente het niveau is waarop de meest interessante politieke processen (kunnen) plaatsvinden, vooral omdat daar de verbinding met de leefwereld wordt gemaakt. Ik word soms moe van de debatten op landelijk en provinciaal niveau, omdat ze veel te veel zijn ingezet vanuit systeemdenken. Conceptueel. Mijn stelling is: hoe complexer vraagstukken worden, hoe dichter je op de praktijk moet zitten. Dus als gemeenteraad kun je echt invloed hebben. De formele macht die je hebt is dan een bonus.

Op welk onderwerp of thema maakt u deze raadsperiode het verschil?

Vooral op leefomgeving, milieu en participatie. Vanuit mijn werk heb ik daar veel mee te maken, dus dan bouw je deskundigheid op. Successen boek ik vooral op de kleinere punten, zoals beheer en onderhoud van het Franeker Bos, want ik zit in de oppositie en het front van de coalitie is behoorlijk gesloten.

Hoeveel tijd besteedt u per week aan het raadswerk?

Ik schat 10 à 15 uren. Omdat we in een gemeentelijke herindeling zitten en vanaf 1 januari 2018 opgaan in de gemeente Waadhoeke, steek ik vooral daar veel energie in. We gaan als D66, PvdA, GroenLinks en werkgroep Het Bildt voor de verkiezingen op 22 november één partij vormen: SAM Waadhoeke. Daar krijg ik erg veel energie van. Tegen versnippering in gaan we SAMenwerken en vorm geven aan politieke vernieuwing.

Vindt u dat de raadsvergoeding voor het raadswerk passend is? 

Ja, het is passend. Wat ik belangrijk vind is dat de vergoeding niet dé prikkel moet zijn om politiek actief te zijn. Wij hebben hier ook veel goede steunfractieleden en die verrichten veel arbeid voor niets.

Hoe complexer vraagstukken worden, hoe dichter je op de praktijk moet zitten.

Er is kritiek op de kwaliteit van de raad en raadsleden. Trekt u zich die kritiek aan?

Absoluut. Daarom ben ik zo actief bezig met SAM Waadhoeke. Waar ik mij over verbaas is: (1) de strakke scheiding tussen coalitie en oppositie, (2) de partijpolitiek en (3) het feit dat er door de coalitie strak wordt vastgehouden aan het coalitieakkoord, waardoor men maar eens per vier jaar echt nadenkt. Dat werkt verlammend op de politieke cultuur en daardoor wordt het moeilijk goede mensen voor de raad te motiveren. Het stompt af en maakt lui. We hebben als raad drie rollen: een representerende, controlerende en een verbindende rol. De praktijk laat zien dat de controlerende rol sterk domineert en er vooral op ons budgetrecht wordt gestuurd.

Is de rol van de raad veranderd door de nieuwe taken voor zorg, ondersteuning en participatie? Zo ja, wat is er anders? Zo nee, waarom niet?

Ja, de taken zijn dichterbij gekomen, wat een goede zaak is. De zorg is een complex dossier en dan geldt vaak dat een maatpak goedkoper en beter is dan convectie. Het geeft wel spanning en je wordt als raadslid vaker gebeld, vooral door ontevreden zorgverleners. Ze kunnen beter ons bellen dan verstrikt te raken in Haagse procedures.

Wat betekent de invoering van de omgevingswet voor de raad?

Heel veel. Ik heb daar ook een blog over geschreven. De verbindende rol wordt belangrijker. Ik sta volledig achter de basisfilosofie van de Omgevingswet die ik verwoord als: de mensen zijn er niet om te voldoen aan de regels van de overheid, maar de overheid is er om meerwaarden te creëren voor mensen. Dat is een fundamentele omdraaiing, even fundamenteel als: de aarde draait om de zon en niet andersom. Als raad moeten we meedraaien. En als we dat niet doen, hebben we straks alleen adviesrecht. Dan zetten we onszelf buitenspel. Voor mij is het een persoonlijke missie dit voor onze nieuwe gemeente op gezonde wijze op te pakken.

Gemeenteraden reserveren minder dan 1 procent van het gemeentelijk budget voor opleiding, onderzoek (Rekenkamer, accountant) en ondersteuning (griffie) door en voor de raad. Is er door uw raad voor opleiding, onderzoek en ondersteuning voldoende gereserveerd?

Ik heb deze vraag nooit op financiële wijze bekeken. Volgens mij is het bij ons goed op orde. We hebben een uitstekend functionerende griffie en de accountant kan zijn werk doen, ook al was het even spannend rond de veranderingen in het sociale domein. Wat betreft opleidingen: als ik zie wat onze partij aanbiedt, de gemeente en de VNG, dan mag ik niet klagen. Ik denk wel dat we straks bij de gemeente Waadhoeke de rekenkamer beter moeten organiseren.

De Nederlandse Vereniging van Raadsleden stelt zich tot doel om de positie van gemeenteraden en raadsleden sterk en krachtig te maken, onder het motto De Raad Doet Er Toe. Wat is volgens u nodig om de gemeenteraad krachtiger en relevanter te maken?

De wereld is sterk veranderd en sterk aan het veranderen. Het vertrouwen in politiek en bestuur bevindt zich op een dieptepunt en populistische partijen schieten als paddenstoelen uit de grond. De trias politica wordt ondergraven. Als we als raden de ingesleten sporen blijven volgen, dan zetten we onszelf buitenspel in een context waarin we belangrijker zijn dan ooit. Marcel ten Hoove (Trouw) zei het mooi tijdens het festival van de inclusieve politieke cultuur, 11 juni 2016: “Ons politieke huis is uitgewoond.” We moeten het niet afbreken, maar wel renoveren en flink opfrissen. De Omgevingswet is een goede aanleiding. Ik denk dat Raadslid.Nu daarin kan ondersteunen door de dialoog hierover levend te houden.

Stelling: het vertegenwoordigen van ideeën en emoties van inwoners is voor raadsleden belangrijker dan inhoudelijke kennis. Wat vindt u?

Nee. De stelling suggereert een beetje dat er een scheidingslijn aanwezig is tussen emotie en rationaliteit. Bovendien kun je deze niet als label ophangen aan bewoners enerzijds en de ‘deskundigen’ anderzijds. Ik heb heel veel sessies met bewoners meegemaakt en merk dat inwoners veel inhoudelijke kennis hebben. Het is wel zo dat we als raad teveel hangen aan formele expliciete kennis, bewijsbaar en gevangen in getallen, en te weinig waarde hechten aan informele impliciete kennis, uitgedrukt in verhalen die mensen vertellen. Als we volwaardig invulling willen geven aan onze verbindende rol, wordt automatisch de informele impliciete kennis belangrijker.

Stelling: Raadsleden zijn de ambassadeurs van de lokale democratie. Wat vindt u?

Absoluut en daarom is het zo belangrijk dat ze vertrouwd worden, of zoals Jan Terlouw het formuleerde: “mensen wees integer, wees onkreukbaar en vooral: draag uit dat je er bent om het publieke belang te dienen.” Volgens mij zit dit in onze raad wel goed, bij alle partijen, maar ik lees soms dingen in de krant waar ik echt van schrik.

Bent u tevreden over de controle en invloed van de raad op de regionale samenwerkingsverbanden van uw gemeente. Zo ja, waarom; zo nee, waarom niet?

Bij bestaande samenwerkingsverbanden zullen raden van verschillende gemeenten beter moeten samenwerken. Dat gebeurt nu onvoldoende, dus zijn controle en invloed onder de maat.

Ik merk dat ik überhaupt geen voorstander ben van regionale samenwerkingsverbanden, omdat deze steeds worden vormgegeven als een aparte organisatie. Er heerst in overheidsland een opvatting dat je samenwerking alleen kunt vormgeven door alles onder te brengen in een nieuw op te zetten organisatie. Dan krijg je een directeur, een bestuur, een gebouw, etc. En voor je het weet richt deze zich op zichzelf en wordt er weer heel veel extra vergaderd. Ook ontstaan er problemen als je de structuur wilt ontvlechten, vooral omdat overheden dan onderling gaan onderhandelen. Het is niet adaptief. Er is best veel gedoe rond samenwerkingsverbanden. Mijn opvatting is dat overheden samenwerken vooral moeten invullen als samen wérken – handen uit de mouwen – en zeker niet onderling moeten gaan onderhandelen. Waar overheden onderling onderhandelen zijn de inwoners de dupe, want het kost veel negatieve energie. Het wordt tijd dat we weer in instituties gaan denken in plaats van organisaties.

Gaat u bij de volgende raadsverkiezingen door als raadslid?

Ja, ik stel me kandidaat. We hebben straks een echt mooie gemeente qua omvang – de gehele noordwesthoek van Fryslân – met opbouwende mensen in een prachtig landschap. Binnen SAM Waadhoeke stromen we dan ook over van de goede ideeën, mede voortkomend uit gesprekken met onze inwoners. Zelf wil ik me het komende decennium sterk inzetten voor (nieuw) vakmanschap, dat mensen gewaardeerd worden en niet ondergeschikt worden gemaakt aan spreadsheetmanagement en inkoopafdelingen. Nergens is het arbeidsethos zo hoog als hier. Kortom, geen haar op mijn hoofd die overweegt ermee te kappen.

Wat is uw belangrijkste advies voor nieuwe raadsleden?

Eigenlijk ben ik zelf een nieuw raadslid. Toch heb ik wel een advies: richt je op de echte wereld buiten en ga niet alleen acteren op basis van de documenten die vanuit de ambtelijke arena worden aangereikt. De papieren werkelijkheid is een reductie van de ‘echte’ werkelijkheid en laat wonderbaarlijk vaak de politieke dimensie achterwege.