U bent hier

Mathieu Wagemans

Mathieu Wagemans

Leudal
De rol van de politiek wordt steeds verder uitgehold vanuit de rechtsprekende macht

Naam: Mathieu Wagemans
Raadslid in de gemeente: Leudal
Raadslid sinds: 1986
Partij: Ronduit Open
Hoofdberoep: Vanaf 2012 met pensioen. Tot 2012 werkzaam binnen het Ministerie van Landbouw
Facebook: facebook.com/ronduitopen

De gemeenteraad is het hoogste politieke orgaan. Beleeft u dat ook zo en wat betekent dat voor u?

Ik beleef dat wel zo, maar ik merk dat er grote terughoudendheid is binnen de raad om daar ook naar te handelen. Het functioneren van de gemeentelijke organisatie wordt vaak beschouwd als een aangelegenheid van het college waar je vanuit de raad niet veel over mag zeggen. Dat vinden raadsleden vaak not done.

Op welk onderwerp of thema maakt u deze raadsperiode het verschil?

De gemeentelijke organisatie. Na tien jaar functioneren als herindelingsgemeente is de organisatie nog steeds niet op orde. Er zijn miljoenen uitgegeven en er is sprake van voortdurende wisselingen binnen het management en een te ver doorgevoerde mandatering, waardoor men boven in de organisatie maar beperkt zicht heeft op hoe de gemeente in de praktijk functioneert. Via ombudswerk word je daar als raadslid wel mee geconfronteerd en word je heel makkelijk telkens de boodschapper van het slechte nieuws.

Hoeveel tijd besteedt u per week aan het raadswerk?

Ruim 30 uur.

Vindt u dat de raadsvergoeding voor het raadswerk passend is?

Ik vind die passend. De vergoeding is de slechtst denkbare motovatie om raadslid te worden. Dat moet je doen op basis van inspiratie en niet op basis van berekening.

Er is kritiek op de kwaliteit van de raad en raadsleden. Trekt u zich die kritiek aan?

Uiteraard. Maar daar hoort ook bij dat je naar burgers een realistisch beeld schept over wat je als raadslid wel en niet kunt ondernemen. Daar hebben burgers ook begrip voor, zo is mijn ervaring.

Is de rol van de raad veranderd door de nieuwe taken voor zorg, ondersteuning en participatie? Zo ja, wat is er anders? Zo nee, waarom niet?

Die is zeker veranderd. Beleid wordt steeds complexer, zeker ook in juridisch opzicht. Ook verschuiven de verhoudingen tussen de elementen van de trias politica. De raad mag bestemmingsplannen vaststellen maar negen van de tien voorstellen lopen vast vanwege juridische overwegingen. De rol van de politiek wordt steeds verder uitgehold vanuit de rechtsprekende macht. En kritiek op rechters is not done.

Wat betekent de invoering van de Omgevingswet voor de raad?

Ik hoop oprecht dat de ambitie van meer beleidsruimte wordt waargemaakt. maar ik twijfel daar zeer aan. Ik vrees dat ook hier het bieden van meer ruimte juridisch vastloopt. Op basis van het motiveringsbeginsel struikelen tal van vernieuwende voorstellen bij de Raad van State.

Gemeenteraden reserveren minder dan 1 procent van het gemeentelijk budget voor opleiding, onderzoek (Rekenkamer, accountant) en ondersteuning (griffie) door en voor de raad. Is er door uw raad voor opleiding, onderzoek en ondersteuning voldoende gereserveerd?

Opleiding en studie betaal ik uit de maandelijkse vergoeding voor het raadswerk.

Wat is volgens u nodig om de gemeenteraad krachtiger en relevanter te maken?

Een onafhankelijke positie. Ik heb nog nooit aan burgers gevraagd op mij te stemmen omdat ik vind dat het vier jaar lang functioneren als raadslid de basis moet zijn voor een vertrouwensstem en geen gelikte verkiezingscampagnes.

Stelling: het vertegenwoordigen van ideeën en emoties van inwoners is voor raadsleden belangrijker dan inhoudelijke kennis. Wat vindt u?

Ik vind beide belangrijk. Het eerste is wezenlijk maar je moet de regels kennen om stem te geven aan de beleving van burgers. Dat vraagt lef om soms buiten de lijntjes van de regeltjes te kleuren. In het algemeen vind ik de cultuur in gemeenteland erg braaf en volgend. Dat geldt ook voor de VNG.

Stelling: Raadsleden zijn de ambassadeurs van de lokale democratie. Wat vindt u?

Jazeker.

Bent u tevreden over de controle en invloed van de raad op de regionale samenwerkingsverbanden van uw gemeente. Zo ja, waarom; zo nee, waarom niet?

Nee. Maar deels komt dat ook omdat de belangstelling van raadsleden vaak ontbreekt. Ook ontwikkelen regionale samenwerkingsverbanden vaak een interne eigen wereld waar je maar moeilijk vat op krijgt als raadslid.

Gaat u bij de volgende raadsverkiezingen door als raadslid?

Met volle overtuiging.

Wat is uw belangrijkste advies voor nieuwe raadsleden?

Wees je goed bewust van wat je inspireert om raadslid te worden en vooral erop letten dat je je eigen inspiratiebronnen niet laat bevlekken. Opletten dus dat je je niet laat dresseren door de fatsoensregels en procedures die er toe strekken dat je je gaat gedragen zoals raadsleden zich al tientallen jaren gedragen. Voor de echte verandering heb je een Gideonshouding nodig. In het recente boek: “Een oceaan van betekenisloosheid, een kritische analyse van beleid, politiek en wetenschap met een verwijzing naar de filosofie van Michel Serres” heb ik e.e.a. verdiepend uitgewerkt, gebaseerd op 40 jaar beleidswerk binnen een Ministerie en ruim 30 jaar gemeentepolitiek.