Blijf kritisch nadenken, bronnen verifiëren en deel geen vertrouwelijke & privacygevoelige informatie met AI
Annemarie van 't Veen, Oudewater
Annemarie van 't Veen
Gemeente Oudewater
Raadslid sinds: 30 maart 2022
Partij: Progressief Oudewater
Hoofdberoep: Lead AI Accelerator ErasmusMC
Wat was jouw drijfveer om raadslid te worden?
Ik had meerdere drijfveren. Ik ben al langere tijd lid van GroenLinks en maakte me zorgen over onze democratie, nog steeds overigens. Ik vond dat ik niet meer langs de zijlijn kon blijven roepen en mij moest inzetten voor de democratie. Na wat onderzoek heb ik besloten dit op lokaal niveau te doen, dicht bij de inwoners. Het speelde ook dat in Oudewater, een kleine gemeente, geen partij meer actief was met een duidelijk links-progressieve identiteit, herkenbaar voor links- progressieve stemmers. Vanuit de GroenLinks-afdeling kwam de vraag of ik daar iets aan wilde doen. Daarom heb ik samen met andere inwoners in 2022 Progressief Oudewater opgericht: een links-progressieve, lokale samenwerking.
Ervaar je werkplezier in het raadslidmaatschap?
Het raadslidmaatschap geeft zondermeer voldoening. Ik moest wel erg wennen aan de cultuur en de manieren in een gemeenteraad, anders dan in mijn gewone werk. Wat me veel plezier geeft, is dat zoveel verschillende dossiers langskomen. Het geeft heel veel inzicht en ik leer nog steeds heel veel over allerlei verschillende onderwerpen. Wat me ook plezier geeft is dat ik op een heel andere manier onderdeel ben nu van onze samenleving in Oudewater, ik kan iets veranderen voor mensen en dat geeft mij voldoening.
Hoeveel tijd besteed je gemiddeld aan het raadswerk?
Gemiddeld ben ik snel 15 uur per week kwijt aan het raadswerk. Ik moet erop letten ergens een grens te trekken: het blijft een lekenbestuur en ik combineer het naast een baan en gezin. We zijn een fractie van twee in de oppositie én nieuw. Dat maakt wel dat er veel tijd in gaat zitten, grotere fracties kunnen dossiers beter verdelen. Ik ben fractievoorzitter en dan ben je in Oudewater meteen lid van het presidium en de werkgeverscommissie en ik heb ook de auditcommissie op me genomen. Maandelijks zijn het gemiddeld met de fractievergaderingen erbij zo’n vijf vergaderingen.
Op welke manier word je ondersteund in jouw raadswerk?
Mijn steun en toeverlaat bij het raadswerk is mijn fractie/partij, je hebt wat kritische denkmassa nodig. De griffier en de collega's uit de raad hebben mij enorm gesteund; in het bijzonder van de andere oppositiepartij. Ook maak ik dankbaar gebruik van informatie en trainingen georganiseerd door de VNG en door de Nederlandse Vereniging voor Raadsleden. Zowel de online als de fysieke trainingen/bijeenkomsten. Ik heb bijvoorbeeld bij de start de competentiescan gemaakt en een aantal debattrainingen gevolgd. De raad op zaterdag volg ik nog steeds graag. Ook hier geldt wel dat ik ergens een grens moet trekken.
Maak je als raadslid ook gebruik van digitale ondersteuning?
In mijn dagelijks werk houd ik mij bezig met de implementatie van AI in de zorg. Logisch dus dat ik AI ook in mijn werk als gemeenteraadslid toepas. Maar met mate en kritisch, ik gebruik onder andere ChatGPT, Gemini en NotebookLM als hulpmaatje voor inspiratie, om teksten soms korter en eenvoudiger te maken en uit meerdere grote documenten snel informatie te halen. Zelf kritisch blijven nadenken, bronnen verifiëren en geen vertrouwelijke en privacygevoelige informatie delen in deze systemen is een voorwaarde. Daarnaast weeg ik ook af of het gebruik van AI nodig is, want het heeft een grote ecologische footprint.
Wat doet jouw raad om de omgangsvormen aangenaam te houden?
De omgangsvormen zijn gedurende de raadsperiode beter geworden. De voorzitters van de fora en de gemeenteraad geven voldoende ruimte aan de raadsleden. Mocht het niet zo ervaren worden, dan is er ruimte in het presidium om dit te bespreken. Wat ik wel eens mis, is de diepgang in het debat. Dan lijkt het debat in de raad meer een uitwisseling van standpunten dan dat er werkelijk met elkaar gezocht wordt naar de essentie. In de vier jaar hebben we elkaar als raad beter leren kennen en bouw je ook een band op. Dat we aandacht hebben voor elkaar heb ik afgelopen maanden heel sterk mogen ervaren tijdens mijn verlofperiode in verband met ziekte.
Op welke manier houdt jouw raad grip op regionale samenwerking?
Oudewater heeft een samenwerkingsovereenkomst met Woerden. Woerden en Oudewater nemen deel aan een lange lijst van regionale samenwerkingen. Voor een aantal regionale samenwerkingen geldt dat vertegenwoordigers langskomen in de raad, zoals de GGD en Fermwerk, de uitvoeringsorganisatie voor de participatiewet en de Wet sociale voorzieningen. Sinds ongeveer een jaar hebben we een raadsadviseur regionale samenwerkingen juist met als doel meer grip te krijgen.
Hoe geeft jouw gemeente invulling aan burgerparticipatie?
Trots durf ik te zeggen dat wij als nieuwe partij burgerparticipatie veel duidelijker op de agenda hebben gezet afgelopen raadsperiode. Het is één van onze speerpunten. De bestaande cultuur was vooral informeren, vrijblijvende inspreekavonden zonder duidelijk afspraken over wat er met input gedaan wordt. Inmiddels hebben we een participatiekader en een digitaal participatieplatform. We zien dat er stappen worden gezet maar het gaat langzaam. Nog te vaak zien wij dat participatie niet verder komt dan informeren en vrijblijvend ophalen. Echte participatie waarbij inwoners meebeslissen over beleid en uitvoering vraagt meer. Daarvoor is een cultuurverandering nodig bij de gemeente en bij de inwoners, dat kost tijd.
Hoe kan de gemeenteraad krachtiger en relevanter worden gemaakt?
Focus op goede kaders vooraf. Mijn ervaring is dat we vaak achteraf reageren op wat uit de ambtelijke organisatie komt en onvoldoende zelf de agenda bepalen. Dat vraagt wel dat de hele raad die noodzaak ziet en daarin samenwerkt. De informatiepositie van de raad kan ook beter, vragen worden vanuit bestuur soms oppervlakkig beantwoord, ook na doorvragen. En tot slot pleit ik al lange tijd voor het vergroten van onze eenmansgriffie. De huidige griffier is een kei, maar komt niet toe aan alle functies die bij het griffiewerk horen, gewoon door gebrek aan tijd. Raadsleden zouden daar meer gebruik van kunnen maken en dat zou de kwaliteit van het raadswerk ten goede komen.
Heb je kunnen bereiken in deze raadsperiode wat je voor ogen had?
Jazeker, we hebben best veel bereikt vanuit onze rol als oppositiepartij. Van een nieuwe, onbekende partij, zijn we een partij geworden waar rekening mee wordt gehouden. Inwoners weten ons te vinden. En het lukt ons invloed uit te oefenen op het debat. Op een aantal thema’s zoals participatie en betrouwbare overheid hebben we echt verschil gemaakt.
Wat is een tip die je andere raadsleden zou willen meegeven?
Maak voor jezelf duidelijke keuzes wat je belangrijk vindt en waar je een verschil wilt gaan maken. Het is namelijk onmogelijk om alles bij te benen en dat is ook goed.
