Magazine 'Het Raadslid': Commissieleden vervullen een onmisbare rol binnen de raad
Commissieleden doen grotendeels hetzelfde werk als raadsleden, maar hun rechtspositie is anders geregeld. Waar raadsleden door de inwoners van de gemeente worden verkozen, worden commissieleden vóór de benoeming in de raad voorgedragen door hun fractie.
De Nederlandse Vereniging voor Raadsleden ziet de grote meerwaarde van commissieleden binnen het politieke besluitvormingsproces van de gemeente. Voor een sterke lokale democratie is het van belang dat hun toerusting op orde is en dat de (financiële) waardering passend is. Naast de belangen van raadsleden behartigt de vereniging de belangen van commissieleden.
Feitje: Wist je dat er naast ‘commissieleden’ en ‘burgerleden’ nog wel 32 andere benamingen bestaan voor deze onmisbare ondersteuners van de raad?
Enquête: “Een maandelijkse vergoeding verbetert zowel erkenning als effectiviteit”
In 2024 publiceerde de Nederlandse Vereniging voor Raadsleden het adviesrapport ‘Hulptroepen van de Raad: Commissieleden’. Hierin staan aanbevelingen ter bevordering van het ambt van het commissielid. In 2025 is een verdiepende enquête gehouden over het vergoedingen, wat resulteerde in het rapport ‘Modernisering vergoedingsstelsel commissieleden’.
De conclusie kan worden getrokken dat een herziening van het vergoedingsstelsel voor commissieleden (zeer) wenselijk is. Zo kan een maandelijkse vergoeding zorgen voor een hogere waardering van het commissiewerk, een grotere betrokkenheid en meer aantrekkingskracht om commissielid te worden. Bovendien sluit dit stelsel beter aan bij de daadwerkelijke tijdsbesteding en verantwoordelijkheden van commissieleden.
Kevin Wong, oud-stagiair én commissielid, voerde en analyseerde de enquête: “Als actief commissielid zag ik dat er veel tijd en energie werd besteed, zonder dat dit altijd werd erkend of gewaardeerd. Het leek mij belangrijk om te onderzoeken hoe commissieleden zelf naar hun positie en vergoeding keken. (…) Mijn tip aan nieuwe commissieleden is: wees proactief, blijf vragen stellen en durf verantwoordelijkheid te nemen. Het commissiewerk biedt de kans om echt impact te maken, maar succes hangt af van betrokkenheid, samenwerking en duidelijkheid over je rol. Een eerlijk vergoedingssysteem kan dat alleen maar versterken''. Bekijk hier de gehele enquête: Modernisering
vergoedingsstelsel commissieleden (2025).
Mijn Leeromgeving: Informatie voor commissieleden
Op de online leeromgeving is er een speciale module ontwikkeld voor commissieleden, genaamd ‘Goede Start: informatie voor commissieleden’. In deze module ontdek je wat het betekent om commissielid te zijn, welke taken daarbij horen en hoe de rechtspositie is
geregeld. De module eindigt met een quizvraag: Waartoe is een commissielid niet bevoegd? Benieuwd naar het antwoord? De module voor commissieleden is te bekijken via de QR-code. Heb je nog geen account op de online leeromgeving? Ga dan eerst naar: www.raadsleden.nl/leeromgeving
Bekijk hier de modules:
Inspirerend verhaal: Martijne van Dijk
Tot afgelopen gemeenteraadsverkiezingen was Martijne van Dijk commissielid voor de lokale partij ‘HOI Werkt’. Die stap kwam niet uit de lucht vallen; al ruim twee jaar was zij actief betrokken bij de partij en bezocht zij bijeenkomsten van de fractie en van de gemeente. In het dagelijks leven is Van Dijk musicus en directeur van de Brabantse Bond van Muziekverenigingen. In de zomer van 2025 was de inwoonster van Hilvarenbeek bovendien gekozen als lijsttrekker van de progressieve partij.
Politiek actief
De motivatie om politiek actief te worden was bij Van Dijk al vroeg aanwezig; “Ik ben altijd geïnteresseerd geweest in politiek en geschiedenis. Ik volg wereldpolitiek, lees kranten, woon bijeenkomsten bij en heb in allerlei raden en besturen gezeten. Tijdens mijn studie Cultuurwetenschappen heb ik daarnaast een minor staats- en bestuursrecht gedaan.” De concrete stap richting de lokale politiek kwam toen een vriendin haar tipte voor de cursus Politiek Actief. “Na die cursus sloot ik meteen aan bij fractie-, commissie- en raadsvergaderingen om een goed beeld te krijgen. Daarna was ik om.”
Niet overdreven politiek
Het commissiewerk noemt ze een waardevolle functie. ‘’Het is de perfecte plek om in een kwestie te duiken, vragen te stellen, mensen erbij te betrekken. Het is ook informeel genoeg om alle vragen te kunnen stellen zonder dat het meteen overdreven politiek wordt. Bovendien, als je een specifieke expertise hebt, kun je daarmee in de commissie raadsleden helpen met het nemen van goede besluiten.’’
Regenboogvlag
Concrete resultaten zijn er ondanks de korte termijn al. Zo leidde een vraag over Pride Month tot het hijsen van de regenboogvlag bij het gemeentehuis. Ook agendeerde de Brabantse ‘sport en bewegen’ als onderdeel van positieve gezondheid: ‘’Dan zijn we straks goed voorbereid op een besluit over de sport- en beweegcoaches als die op de begroting terugkomen!’’
De kleine dingen
Aan raads- en commissieleden heeft ze tot slot een praktische tip. Van Dijk benadrukt dat je er met langetermijndenken op grote beleidsdossiers alleen niet komt: “Onthoud dat er soms ook kleine dingen zijn die minstens even belangrijk zijn en aandacht verdienen. Met die dingen kun je het voelbare verschil maken voor mensen. En al die kleine dingen samen… die kunnen ons bij dat langetermijndoel brengen.”
Meer weten
Bekijk hier de webpagina Het Commissielid.
