‘Spookraadslid’ kan worden gekort op raadsvergoeding

Als raadslid maanden niet naar een vergadering komen; daar kunnen consequenties aan verbonden zijn... Een raadslid in Enschede is daar recentelijk op een harde manier achter gekomen.

Al maanden kwam de bewuste volksvertegenwoordiger niet naar de vergaderingen toe, tot frustratie van het grootste deel van de raad. Uiteindelijk kwam vanuit de gemeenteraad het besluit om navolging te geven op de lokale verordening; het resultaat: een maximale vermindering van 20%, (circa 500 euro) op de raadsvergoeding. Het korten van een vergoeding kan dus lokaal geregeld zijn in een verordening maar hoe zit dat precies? Hoe zit de casus in Enschede precies in elkaar?

Situatie in Enschede

Begin maart 2025 kondigde een raadslid in Enschede een ‘klimaatstaking’ aan; met als reden dat het gemeentebestuur de klimaatcrisis niet genoeg erkent. Het raadslid gaf aan op deze manier niet langer door te kunnen gaan in deze rol en is sinds maart nog maar één keer geweest. Ten onrechte oordeelde de gemeenteraad van Enschede, de kiezers zouden tekort worden gedaan door niet aanwezig te zijn. Volgens een lokale verordening kan er gekort worden op de raadsvergoeding in de gemeente Enschede tot maximaal 20% berekend naar het aantal bijgewoonde vergaderingen. Het resultaat? Een mindering van 500 euro per maand op de vergoeding.

Regels omtrent spookraadsleden

Het vastleggen van een spookraadsledenbepaling is per gemeente anders en is dus niet landelijk geregeld. Wel moet dit conform een verordening geregeld zijn en daarbij gelden die regels dus voor alle raadsleden in die gemeente. De wijze waarop dat kan worden gedaan staat in de adviserende modelverordening van de Nederlandse Vereniging voor Raadsleden. Deze modelverordening biedt ruimte om op zes punten eigen keuzes te maken, onder meer over presentiegeld, toelagen voor specifieke commissies en functies, verzekeringen voor raadsleden en hogere vergoedingen voor commissieleden met bijzondere deskundigheid of een zware taak.

Nuance in de regels

Op grond van het Rechtspositiebesluit decentrale politieke ambtsdragers kunnen gemeenteraden besluiten niet standaard de volledige vergoeding ineens uit te keren (art. 3.1.1 lid 6 Rechtspositiebesluit decentrale politieke ambtsdragers). In eerste instantie wordt 80% uitgekeerd van de vergoeding. Na afloop van elk kalenderjaar wordt per raadslid vastgesteld hoeveel vergaderingen daadwerkelijk zijn bijgewoond. De resterende 20% van de vergoeding wordt vervolgens uitgekeerd naar rato van het aantal bijgewoonde vergaderingen ten opzichte van het totaal aantal gehouden vergaderingen.

Andere voorbeelden

De gemeenteraad van Enschede is niet de enige die deze maatregel heeft genomen. In 2021 heeft de raad van Den Haag al eens besloten om twee raadsleden te korten met twintig procent; beide raadsleden waren toen bij minder dan een kwart van de vergaderingen aanwezig geweest. Desondanks blijft het moeilijk om spookraadsleden aan te pakken.

Meer informatie

Lees hier meer over het spookraadslid in Enschede. 

Bekijk hier een artikel over de spookraadsleden in Den Haag.

Bekijk hier een eerder artikel over spookraadsleden. 

Bekijk de adviserende modelverordening. 

Bron foto: www.enschede.nl