"Van elkaar leren rondom maatschappelijke onrust bij raad en raadsleden"

Alle betrokkenen binnen de lokale democratie kunnen van elkaar leren als er maatschappelijke onrust in de gemeente ontstaat die wordt gericht op lokale volksvertegenwoordigers.  Hiertoe hebben drie organisaties gezamenlijk een webinar georganiseerd. 

Het webinar met de titel 'Gemeenteraad en maatschappelijke onrust' is geïnitieerd door de Nederlandse Vereniging voor Raadsleden, in samenwerking met de Vereniging van Griffiers en het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. De ervaringen van een burgemeester, een raadslid en twee griffiers benadrukten dat maatschappelijke onrust geen incident is, maar een realiteit waar steeds meer gemeenten mee te maken krijgen.

Aanleiding asielopvang

Directe aanleiding was de reeks incidenten die de laatste tijd heeft plaatsgevonden in en rond gemeentehuizen. De soms heftige uitbarstingen van agressie hielden vaak verband met plannen voor het realiseren of verlengen van asielopvanglocaties. Het doel van het webinar was om raadsleden en griffiers een concreet handelingsperspectief te bieden bij situaties van ernstige maatschappelijke onrust. 

Wendbare griffier

Griffiers Rob Janssens (gemeente Doetinchem) en Miranda Veenbergen (gemeente Bronckhorst) vertelden over hun recente ervaringen met de komst van een AZC in hun gemeenten; situaties waarin emoties hoog opliepen en de druk op de politiek toenam. Hun verhalen boden waardevolle inzichten in de rol die de griffie(r) kan spelen wanneer maatschappelijke onrust ontstaat. Van het vroegtijdig signaleren van sentimenten, tot het zorgvuldig voorbereiden van vergaderingen, de praktijk liet zien hoe belangrijk het is om als griffier wendbaar en goed voorbereid te handelen.

Rol burgemeester

Daaropvolgend ging Joyce Langenacker, burgemeester van Zeist, in gesprek over de rol, taak en verantwoordelijkheden van de burgemeester voorafgaand aan de incidenten en tijdens onrust. In de voorbereiding van vergaderingen en bijeenkomsten zijn de veiligheidsdriehoek en de bestuurlijke driehoek onontbeerlijk om scenario’s en veiligheidsanalyses af te stemmen.

Raadslid Zwolle

Tenslotte deelde het Zwolse raadslid Lizet Klein Nagelvoort haar eigen ervaringen met maatschappelijke onrust en benadrukte zij de behoefte aan en inzet van ondersteuning en beveiliging voor het functioneren van de raad. 

Handreiking raadsleden

Die behoefte aan ondersteuning heeft zich inmiddels vertaald in een aantal hulpmiddelen voor griffiers en raadsleden. Zo is er voor griffiers, als organisator van het besluitvormingsproces én als bewaker van democratische waarden en normen, een 'Handreiking Griffiers en Maatschappelijke Onrust' samengesteld waarin handelingsperspectieven zijn uitgewerkt voor uiteenlopende fasen van onrust: van signaleren en agenderen tot vergaderen en nazorg. Ook is er speciaal voor deze doelgroep een 'Weerbaarheidspakket Griffiers', dat ondersteunt bij het omgaan met intimidatie, druk en grensoverschrijdend gedrag. Dit is er ook op gericht om persoonlijk veilig en veerkrachtig te blijven.
Voor raadsleden komt de 'Handreiking Maatschappelijke Onrust en Raadsleden' volgende week uit, hierin zijn handelingsperspectieven opgenomen wat er kan worden gedaan bij agressie, bedreigingen en intimidatie op het gemeentehuis en daarbuiten. 

Meer informatie

Alle bestuurders en volksvertegenwoordigers met vragen rondom deze problematiek kunnen zich richten tot het Ondersteuningsteam Weerbaar Bestuur. Zij organiseren ook bijeenkomsten in het gehele land op welke wijze agressie, bedreigingen en intimidatie zijn te voorkomen, althans er als gemeente goed op voorbereid te zijn. Kijk hier voor de website van Weerbaar Bestuur. 

Het webinar is hier terug te kijken.