Waar de griffie de raad bijstaat in het dagelijkse politieke proces, biedt de rekenkamer de nodige diepgang door objectief onderzoek te doen naar het gemeentelijke beleid en de uitvoering daarvan.
De lokale rekenkamer wordt door de gemeenteraad ingesteld om de doelmatigheid, doeltreffendheid en rechtmatigheid van het gemeentelijk beleid te toetsen. De raad heeft de regie over de inrichting: de raad bepaalt welk model het beste past bij de ambities en het beschikbare budget, bijvoorbeeld een eigen lokale rekenkamer of een gemeenschappelijke rekenkamer met omliggende gemeenten.
De kracht van de rekenkamer ligt in haar volledige onafhankelijkheid. Zij bepaalt zelfstandig welke onderwerpen zij onderzoekt en op welke wijze dit gebeurt. Hierdoor kan de rekenkamer zaken blootleggen die in de waan van de dag onopgemerkt blijven, zonder dat politieke belangen het onderzoek sturen.
De rekenkamer onderzoekt of het gemeentebestuur zijn werk naar behoren doet langs drie cruciale lijnen:
Naast eigenstandig onderzoek kan de raad middels een 'verzoekonderzoek' de rekenkamer vragen om een specifiek thema of dossier onder de loep te nemen. De rekenkamer vertaalt complexe data naar heldere rapporten met concrete aanbevelingen voor de raad.
De relatie tussen de raad en de rekenkamer is er een van onafhankelijke samenwerking. Hoewel de rekenkamer haar eigen koers vaart, staat zij direct ten dienste van de raad.
De raad heeft een verantwoordelijkheid over de invulling van de rekenkamer. Het is daarom van belang om te zorgen dat de doelstellingen van de rekenkamer en verwachtingen van de raad enigszins convergeren.
Met het bepalen van het soort rekenkamermodel geeft de raad invulling aan de rekenkamer.
De raad is verantwoordelijk voor de werving en selectie van de voorzitter en de overige rekenkamerleden. De keuze van het rekenkamermodel en de hoogte van het budget spelen hierbij een rol.
De raad is verantwoordelijk voor de budgettering van de rekenkamer. De hoogte van het budget kan bepaald worden op basis van de doelen van de rekenkamer en de raad, het aantal onderzoekem of op basis van het aantal inwoners.
Veel raden werken met een klankbordgroep of commissie van raadsleden die periodiek overlegt met de Rekenkamer. Deze groep fungeert als verbindingsschakel om ervoor te zorgen dat de onderzoeksagenda aansluit bij de informatiebehoefte van de raad, zonder dat de onafhankelijkheid van het onderzoek in gevaar komt.
De rekenkamer biedt de raad iets wat in de dagelijkse politieke hectiek vaak schaars is: tijd, focus en specialistische expertise. De meerwaarde uit zich op de volgende punten:
De rekenkamer is jouw bondgenoot bij het uitoefenen van uw controlerende taak. Door de rapporten en aanbevelingen actief te bespreken en te vertalen naar politiek handelen, verstevig je jouw grip op het gemeentebestuur. Een krachtige rekenkamer is geen controle-instrument tegen de organisatie, maar een noodzakelijke voorwaarde voor een transparante en krachtige lokale democratie.
Naar de Gemeentewet
