Als raadslid zijn een baan wordt, word je onderdeel van de organisatie, en groeit het risico dat je verbinding met je inwoners, organisaties en ondernemers verliest.
Ben Nijboer, Raalte
Ben Nijboer
Gemeente Raalte
Raadslid sinds: 2006 (met onderbreking tijdens periode als wethouder)
Partij: Burger Belangen 0572
Hoofdberoep: Voormalig hoofd Acute Zorg GGZ. Inmiddels gepensioneerd en actief als trainer en schrijver.
Wie ben je en wat motiveerde jou om raadslid te worden?
Ik ben een bevlogen en nuchtere Sallander, tuin- en streektaalliefhebber, schrijver en vooral ook trotse vader en grootvader. Rond 2004/2005 was ik voorzitter van Plaatselijk Belang in Heino en raakten we betrokken bij discussies rond de toekomst van o.a. het zwembad en gemeentehuis. Op cruciale momenten realiseerde ik me dat de échte keuzes niet bij PB-Heino worden gemaakt, maar 7 kilometer verderop: in de gemeenteraad. De overtuiging groeide: als dáár het verschil wordt gemaakt, wil ik dáár zijn. De stap naar de raad was toen een logisch gevolg.
Hoe zorg je voor een goede balans tussen je raadswerk, vrije tijd en overige werkzaamheden?
De belangrijkste voorwaarde is dát je vrije tijd houdt én andere werkzaamheden. Juist die focus helpt te voorkomen te denken dat alles om politiek en het raadswerk draait. Ik ga niet overal naartoe, waak voor te veel vergaderingen, en lees niet alles (meer).
Moet daar wel bij zeggen: die urgentie is in de loop der jaren groter geworden. De informatiestroom, de talloze uitnodigingen en de neiging om (mede dankzij ICT-systemen en te pas en te onpas appen en mailen) altijd ‘aan’ te willen staan, maken dat de noodzaak om keuzes te maken groter is dan ooit.
Ik word steeds selectiever op ‘alles-wat-uit-de-organisatie-komt’, om ruimte te houden voor de kerntaak: verbinding met de samenleving. Die scherpte is noodzakelijker geworden.
Ik prijs me gelukkig met een fijne fractie, goede taakverdeling en met collega’s die ook midden in het leven staan en elkaar stimuleren, scherp houden en ruimte geven om keuzes te maken.
Hoe kijk jij naar de positie van de gemeenteraad als lekenbestuur?
Deze rol is cruciaal voor de democratie en de verbinding tussen inwoners en beleid. Dé grote meerwaarde van de gemeenteraad en raadsleden is dat ze, als het goed is, midden in de samenleving staan. Raadsleden moeten, daar waar andere overheden op afstand staan, het geluid vanuit de samenleving laten horen, dát vertalen in kaders en dáárop controleren. Dat kan alleen als je met meer dan één been in de samenleving staat. Ik ben dus géén voorstander van voltijdsraadsleden. Als raadslid zijn een baan wordt, word je onderdeel van de organisatie, en groeit het risico dat je de verbinding met je inwoners, organisaties en ondernemers verliest.
Op welke manier word je ondersteund in jouw raadswerk?
De belangrijkste ondersteuning komt van twee kanten. Aan de ene kant de griffie en daarnaast de korte lijnen met zowel de portefeuillehouders als de ambtelijke organisatie. Korte lijnen zijn superbelangrijk. Ze helpen enorm om snel de belangrijkste kennis op te halen, en om tot besluiten met draagvlak te komen.
Welk thema krijgt binnen jouw gemeenteraad de grootste prioriteit?
Een actueel thema is de samenwerking binnen de raad en tussen fracties. De vorige periode is een manifest opgesteld, waarin is vastgesteld hoe we met elkaar omgaan. Inmiddels zit er een nieuwe raad die zich daar weer toe moet verhouden.
Op inhoud staat de zoektocht naar hoe we onze inwoners bij onze keuzes betrekken hoog op de agenda. Het is altijd weer zoeken hoe we dat goed vormgeven, zonder dat de vaste insprekers of direct belanghebbenden te nadrukkelijk het debat bepalen.
Bij grote thema’s zie je vaak een verschil tussen de rol en positie van coalitie- en oppositiepartijen, waarbij er aan het eind van het proces wel een besluit moet worden genomen. De kunst is dan om eenieder daarbij de eigen rol (en profileringswens) te gunnen. Het manifest helpt daarbij.
Wat hoop jíj de komende raadsperiode te bereiken?
Qua samenwerking hoop ik dat we meters kunnen maken, zoals hierboven beschreven.
Inhoudelijk gezien wil ik het mes zetten in de vele verouderde regels, met name voor het buitengebied (woningsplitsing, bouwvlak- en bouwvolume, mantelzorgwoningen). Daarnaast ga ik mijn focus leggen op de ondersteuning van evenementen- en vrijwilligersorganisaties.
Tot slot hoop ik de komende jaren een bijdrage te leveren aan de reductie van de werkdruk van raadsleden. De werkdruk is de afgelopen jaren gestaag toegenomen, en dat moeten we omkeren.
Wat kan de raad doen om het vertrouwen van inwoners in de lokale democratie te versterken?
Het belangrijkste is ervoor zorgen dat het beleid en de afspraken die daaruit volgen aansluiten bij de keuzes van onze inwoners. Dat mag niet worden bepaald door een klein clubje. Noch van de linker-, noch van de rechterflank. En ook niet door de persoonlijke stokpaardjes of belerende vingertjes.
De grote uitdaging is te blijven inzetten op dialoog met onze eigen inwoners (daarbij goed horen wat niet gezegd, maar wel gedacht en gevonden wordt) en vervolgens het besluit te baseren op lokaal draagvlak.
Zelf ben ik doorgaans niet zo héél erg geïnteresseerd in wat elk raadslid zelf vindt. De kernvraag moet telkens zijn: “Wat zal het gros van onze inwoners ervan vinden? Want namens hen zitten we hier”. Dat moet de basis zijn voor het goede gesprek met de andere fracties en de organisatie. Als iedereen dat doet, komt het met het vertrouwen onder onze inwoners wel goed. Ik ben daar ronduit positief over.
Hoe houd jij als raadslid grip op regionale samenwerking?
Daar houd ik geen grip op. Daar hebben we ambtenaren en wethouders voor. Politiek is ook ‘keuzes maken’. Ik kies ervoor zo weinig mogelijk tijd en energie te steken in structuren waar je slechts marginaal invloed op hebt.
Als we als fractie signalen krijgen dat iets, op inhoud, niet goed gaat, of de samenwerking niet goed verloopt, hebben we het handige instrument van schriftelijke of mondelinge vragen. Dan horen we vanzelf van de wethouder of het goed gaat of niet, en waar we als raad moeten bijsturen.
Wat zou je als tip aan andere raadsleden willen meegeven?
Focus en relax. Focus op wat je wilt bereiken en stop geen tijd in zaken waar je geen of weinig invloed op hebt. Sta op drukke momenten even stil en stel je de vraag: waarvoor ging je ook alweer de politiek in! En pak je focus terug.
Relax: zorg dat je ruim voldoende tijd overhoudt voor het contact met inwoners én voor alle andere leuke en belangrijke dingen in het leven, zoals je privé. Het voorkomt dat je wegzakt in de vergadercarrousel en dat je verzandt in details.
