Accountant

De accountant is de onafhankelijke financiële hulptroep van de gemeenteraad. Hij zorgt ervoor dat de raad met een gerust hart kan vaststellen dat de cijfers in de jaarrekening kloppen en dat het geld rechtmatig is besteed.

De accountant is een externe, onafhankelijke deskundige die door de gemeenteraad wordt aangewezen om de jaarrekening van de gemeente te controleren. In tegenstelling tot ambtenaren van de afdeling financiën, werkt de accountant in opdracht van de raad om een objectief oordeel te vellen over de financiële huishouding. De raad heeft de regie over de aanstelling: via een aanbestedingsprocedure kiest u welk accountantskantoor voor een periode van doorgaans enkele jaren de controle uitvoert.

Wat doet de accountant voor de raad?

De kernrol van de accountant is het afgeven van een accountantsverklaring bij de jaarrekening. Hierbij kijkt hij naar twee belangrijke aspecten:

Getrouwheid: Klopt het beeld dat de jaarrekening schetst met de werkelijkheid? Zijn alle inkomsten en uitgaven juist en volledig opgenomen in de boeken?
Rechtmatigheid: Zijn de uitgaven en inkomsten tot stand gekomen volgens de geldende wet- en regelgeving en binnen de kaders van de door de raad vastgestelde begroting?

Verslag van Bevindingen

Naast de verklaring levert de accountant een Verslag van Bevindingen (ook wel de managementletter genoemd). Hierin rapporteert hij over de kwaliteit van de interne organisatie en de financiële beheersing van de gemeente. Dit verslag biedt de raad een uniek inkijkje in de 'onderkant' van de ambtelijke organisatie.

Relatie raad en accountant

De accountant opereert in een directe lijn met de gemeenteraad. Omdat u als raadslid vaak geen tijd heeft voor alle technische details, wordt de relatie meestal vormgegeven via de auditcommissie (of rekeningcommissie).

In deze commissie zitten raadsleden die namens de hele raad optreden als aanspreekpunt voor de accountant. Zij bespreken het controleplan, stellen verdiepende vragen over de jaarrekening en bespreken de uitkomsten van de controle voordat deze naar de volle raad gaan. De accountant is dus niet alleen een controleur achter de schermen, maar een adviseur die de raad helpt om zijn controlerende taak op financieel gebied waar te maken.

Meerwaarde van de accountant

De accountant biedt de raad de zekerheid die nodig is om politiek te kunnen handelen:

Financiële zekerheid: Dankzij de controle van de accountant weet u dat u besluiten neemt op basis van betrouwbare cijfers.
Scherp zicht op risico's: De accountant signaleert vroegtijdig financiële risico's of zwakheden in de bedrijfsvoering, waardoor de raad het college tijdig kan bijsturen.
Objectief tegenwicht: De accountant biedt een onafhankelijke blik die losstaat van de politieke kleur van het college of de belangen van de ambtelijke organisatie.
Instrument voor decharge: Op basis van de accountantsverklaring kan de raad het college 'decharge' verlenen: het formeel goedkeuren van het gevoerde financiële beheer over het afgelopen jaar.
Strategische accountant: Hij adviseert de raad over de financiële weerbaarheid van de gemeente op de lange termijn en denkt mee over complexe dossiers, zoals grote bouwprojecten of regionale samenwerkingsverbanden waar veel geld in omgaat. Door in gesprek te gaan met de accountant over de 'controlfocus', kan de raad zelf sturen op welke onderdelen extra scherp moet worden gelet.

De accountant is uw professionele bril op de gemeentelijke financiën. Door gebruik te maken van de auditcommissie en de accountant kritisch te bevragen op zijn bevindingen, krijgt de raad de grip die nodig is om de koers van de gemeente financieel gezond te houden. Een goede accountant vertelt u niet wat u moet doen, maar zorgt er wel voor dat u precies weet waar de gemeente financieel staat.

Raad en de Accountant

Deloitte: De rol van de raad in relatie tot de rekenkamer