“Aanpassing vergoeding cruciaal om representativiteit ambt te waarborgen”

 “Politieke ambten zijn zwaar, waardevol en essentieel. Daar horen arbeidsvoorwaarden bij die dat weerspiegelen. Een gewaardeerd ambt vraagt om gewaardeerde arbeidsvoorwaarden.”

Bovenstaande valt te lezen in het Advies herijking arbeidsvoorwaarden politieke ambtsdragers, met de ondertitel ‘Een gewaardeerd ambt’. Het advies is afkomstig van het Adviescollege Rechtspositie Politieke Ambtsdragers (Arpa).

Arpa

Het Arpa is een onafhankelijk college dat sinds 2022 advies geeft over de rechtspositie en de arbeidsvoorwaarden van politieke ambtsdragers. De collegeleden zijn deskundigen op het gebied van openbaar bestuur, rechtspositie, arbeidsrecht en beloningsverhoudingen. Het college adviseert het kabinet en desgevraagd ook de Eerste en Tweede Kamer.

Vijfjaarlijks zullen er herijkingen van de arbeidsvoorwaarden van politieke ambtsdragers plaatsvinden, in februari 2026 werd de eerste herijking gepresenteerd.

Wijzigingen politieke ambtsdragers

Politieke ambtsdragers zijn geen werknemers, maar eigentijdse werknemersregelingen zouden (indien mogelijk) naar politieke ambtsdragers door te vertalen moeten zijn, oordeelt het college.

Vanwege de toegenomen taakzwaarte (de complexere maatschappelijke vraagstukken), de vergrote werklast (o.a. vanwege decentralisaties) en ook de persoonlijke verzwaring van het werk adviseert Arpa om in drie richtingen wijzigingen door te voeren.

Dat betreft allereerst de beloning van verschillende politieke ambtsdragers die in de afgelopen decennia niet meebewogen met de bovengenoemde structurele ontwikkelingen. Dit betreft ten tweede een additionele inhaalslag omdat sommige verbeteringen in de arbeidsvoorwaarden voor werknemers niet zijn doorvertaald naar politieke ambtsdragers. Ten slotte beveelt het college een aantal kleine wijzigingen in de rechtspositie aan.

Gevolgen raads- en commissieleden

Het college bepleit om in drie opeenvolgende jaren (elk jaar opnieuw) verhogingen op de vergoeding door te voeren voor raadsleden. Voor raadsleden van middelgrote en grote gemeenten bedraagt dit een verhoging van 6%. Voor raadsleden van kleine gemeenten bedraagt het een verhoging van 3,3%. De categorie kleine gemeenten betreft de gemeenten met 24.000 inwoners of minder.

Het Arpa acht het verder wenselijk om commissieleden een maandelijkse vergoeding toe te kennen voor hun inzet. Dit kan lokaal worden vastgesteld, afhankelijk van die inzet, op 15% of 30% van de vergoeding voor raadsleden in de desbetreffende inwonersklasse. Per saldo komt dat neer op minimaal 372 euro per maand tot maximaal 912 euro per maand).

Reactie bestuur NVvR

De Nederlandse Vereniging voor Raadsleden onderschrijft de constateringen van het adviescollege betreffende de toegenomen werkdruk voor politieke ambtsdragers. Het voorliggende, onafhankelijke rapport vormt een belangrijke erkenning van de veranderde aard van het ambt. De vereniging verwelkomt met name de aandacht voor de rechtspositie en vergoeding van raadsleden en de aanbeveling tot een vaste maandelijkse vergoeding voor commissieleden.

De vereniging is van mening dat een nog passender vergoeding gerechtvaardigd zou zijn, maar dit rapport desalniettemin beschouwt als een positieve ontwikkeling. “In het maatschappelijk debat ligt een eenzijdige focus op de vergoedingen van bewindspersonen en Kamerleden, dit betreuren wij. Dit doet geen recht aan de inhoudelijke diepgang van het advies en de positie van lokale ambtsdragers. Aanpassing van de vergoeding is cruciaal om de representativiteit van het ambt te waarborgen en de combinatie met andere werkzaamheden faciliteerbaar te houden” zegt een woordvoerder namens het bestuur.

Meer informatie

In Binnenlands Bestuur gaat Alexander Rinnooy Kan dieper in op het adviesrapport: "Werk bestuurders is ‘naarder en zwaarder’". 

Het gehele adviesrapport van het Arpa is hieronder in PDF-formaat te lezen.