Hoe ga je als raadslid om met desinformatie?

De hoeveelheid informatie die wij op dagelijkse basis kunnen vergaren groeit in hoog tempo. In tijden waarin nieuws zich razendsnel via sociale media, online platforms en andere digitale kanalen verspreidt, wordt het steeds lastiger om feitelijke informatie te onderscheiden van onjuiste of bewust misleidende berichten.  

Daarnaast maakt de opkomst van kunstmatige intelligentie (AI) het ook eenvoudiger om overtuigend ogende teksten, afbeeldingen en video's te creëren, wat het kaf van het koren scheiden lastiger maakt.

Belang voor besluitvorming

Bijna de helft van de gemeenten is recent geconfronteerd met desinformatie die het eigen beleid raakt, bleek uit een inventarisatie van Binnenlands Bestuur in februari 2026. Voor raadsleden vergt deze grote hoeveelheid desinformatie de nodige vaardigheden om realiteit van fictie te kunnen scheiden. Immers nemen raadsleden besluiten op basis van informatie uit uiteenlopende bronnen, voeren gesprekken met inwoners en spelen een belangrijke rol in het publieke debat. Daarom is het des te belangrijker om met een kritische blik naar informatie te kunnen kijken, bronnen te beoordelen en signalen van desinformatie tijdig te herkennen. Tijdens verkiezingscampagnes voor de afgelopen gemeenteraadsverkiezingen is bovendien binnen binnen tal van gemeenten zichtbaar geworden dat nepnieuws en online beïnvloeding ook op lokaal niveau invloed kunnen hebben op het maatschappelijk debat en politiek.

Toenemende aandacht

De aandacht voor dit onderwerp lijkt te groeien. De overheid zet in op een brede aanpak om de verspreiding van desinformatie tegen te gaan en de democratische rechtsstaat weerbaarder te maken. Daarnaast worden verschillende initiatieven ontwikkeld om overheden en volksvertegenwoordigers te ondersteunen bij het herkennen van desinformatie en het versterken van hun digitale weerbaarheid. Zo zijn er inmiddels diverse handreikingen, praktijkvoorbeelden en online leermodules beschikbaar die gemeenten helpen om zich beter voor te bereiden op deze uitdaging.

Enquête

Om beter in beeld te krijgen welke ondersteuning raadsleden nodig hebben, heeft de VNG een enquête opgesteld waarin wordt onderzocht hoeveel belang raadsleden hebben aan ondersteuning, welke thema’s hierbij spelen en aan welke vormen van ondersteuning behoefte bestaat. De uitkomsten van de enquête worden gebruikt om te bepalen welke ondersteuning het beste aansluit bij de praktijk van gemeenteraadsleden. Daarbij kan worden gedacht aan online leermodules, praktische handreikingen, workshops of overige vormen van kennisdeling. Raadsleden kunnen naar wens zich bovendien aanmelden om mee te denken over de verdere ontwikkeling van het aanbod.

Meer informatie

Klik hier voor een link naar de enquête.

Klik hier voor een serious game over desinformatie. Nog geen account op onze leeromgeving? Bekijk hier hoe je een account aanmaakt.