U bent hier

Actieplan Plasterk voor ondersteuning raadsleden

Raadslid zijn anno 2016 is een verantwoordelijke en eervolle, maar ook een veeleisende taak. Door de decentralisaties in het sociaal domein, de migratieproblematiek en de toegenomen burgerparticipatie is er nog meer werk op gemeenteraadsleden afgekomen. Terwijl de meeste van hen het raadswerk naast hun reguliere baan doen.

Om raadsleden beter te ondersteunen en hun positie te verstevigen heeft het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) samen met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten, de Vereniging van Griffiers en de Nederlandse Vereniging voor Raadsleden een actieplan opgesteld.

Minder werkdruk en betere scholing

Bij het actieplan staat voorop dat de werkdruk onder raadsleden verlicht moet worden. Raadsleden vinden dat ze te weinig toekomen aan de volksvertegenwoordigende taak en het praten met de inwoners, omdat werkzaamheden als stukken lezen en vergaderen veel tijd vragen en weinig energie geven. Raadsleden en griffiers uit het hele land hebben al voorbeelden aangedragen van bijvoorbeeld nieuwe vergadermodellen en bondige raadsstukken. Daarnaast is er dit jaar een proef  met een Raadsacademie-on-tour: drie regionale academies waar het aanbod in overleg met de regio is en wordt vastgesteld. De Nederlandse Vereniging voor Raadsleden verzorgt deze Raadsacademie-on-Tour in september en oktober in Assen, Rotterdam en Roermond.

Ook wordt er gewerkt aan een Digitaal Leerplatform waar juridische en inhoudelijke basiskennis te vinden is, als ook filmpjes en e-learingmodules.

Meer samenspel: tijdig info naar de raad

Een sfeer van onderling vertrouwen tussen raad en college en een goede ambtelijk-bestuurlijke samenwerking helpt raadsleden bij het optimaal vervullen van hun taken. Colleges kunnen er bijvoorbeeld voor zorgen dat raadsleden tijdig en op de juiste momenten beschikken over benodigde informatie, en oog hebben voor het feit dat raadsleden het raadwerk erbij doen en slechts beperkte tijd tot hun beschikking hebben.

En de regionale samenwerkingsverbanden zijn een steunpilaar als er complexe vraagstukken aan de orde zijn, bijvoorbeeld in het sociaal domein en op economisch gebied. Tegelijkertijd is het voor raadsleden ingewikkeld om grip te houden op de besluitvorming in deze verbanden. Daarom financiert het ministerie van Binnenlandse Zaken een meerjarig samenwerkingsprogramma, het programma Lokale Democratie In Beweging. In dit Samenspelprogramma leren raadsleden, burgemeesters, griffiers en gemeentesecretarissen het samenspel in en vanuit het gemeentehuis beter vorm te geven.

Passende vergoeding en ondersteuning

Voor een vitale democratie is het van belang dat er goede en gedreven mensen zijn die zich willen inzetten voor het openbaar bestuur als gemeenteraadslid. Dat vereist dat mensen zien waarom dat de moeite waard is, maar ook dat ze de ruimte ervaren om zichzelf beschikbaar te stellen voor de publieke zaak. Daar hoort ook een passende vergoeding bij: democratie mag wat kosten.

Minister Plasterk kondigt daarom in zijn actie- en ondersteuningsprogramma voor raadsleden aan dat hij met de beroeps- en belangenverenigingen en de VNG gaat bekijken of en hoe de primaire en secundaire arbeidsvoorwaarden verbeterd kunnen worden, zoals een hogere vergoeding voor het werk, het instellen van burgerschapsverlof en meer budget voor de ondersteuning van de gemeenteraad.

De Raad voor het Openbaar Bestuur wordt gevraagd om nog dit jaar met onderzoek doen te doen naar de balans tussen de werkdruk, tijdsbesteding en beloning van raadsleden.

Voorzitter over vergoeding raadsleden

Mark den Boer, voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Raadsleden en CDA-raadslid in de gemeente Molenwaard, is blij dat Plasterk de vergoedingen onder de loep neemt. ‘Raadsleden in grote steden hebben misschien twee keer zo veel werk als die in kleine gemeenten, maar hun vergoeding is tien keer zo hoog’, zegt De Boer in een vraaggesprek met het Nederlands Dagblad. ‘Die verhouding is scheef. Daar komt bij dat de taakverzwaring met name de kleine gemeenten treft. Zij moeten de zorgtaken in regionale samenwerkingsverbanden organiseren, maar de raden zijn wel verantwoordelijk voor de controle.’

Verlofregeling

Een hogere vergoeding is volgens Den Boer niet het enige waar raadsleden behoefte aan hebben. Want de werkdruk zelf wordt daarmee nog niet opgelost. Hij is daarom blij dat de minister ook kijkt naar een verlofregeling.

In het actieplan staan verder plannen voor bijscholing van raadsleden. Zo komt er een structureel regionaal trainingsaanbod over thema’s als integriteit, veiligheid en het sociaal domein. Ook kunnen raadsleden en bestuurders oefenen met incidenten rond bijvoorbeeld vluchtelingen. Daarnaast komt er een digitaal platform met informatie die voor het raadswerk van belang is.

Raadsleden hebben volgens Den Boer niet alleen behoefte aan scholing over inhoudelijke beleidsdossiers, maar ook op het gebied van vaardigheden. ‘Denk aan een cursus snellezen’, zegt hij. ‘Je krijgt als raadslid veel stukken. Het helpt al als je daar sneller doorheen komt.’

Zelf merkt hij dat de digitalisering invloed heeft op de hoeveelheid leesvoer. ‘In het verleden moesten alle stukken uit de printer komen en in een envelop worden gedaan. Nu we alles digitaal krijgen, doen colleges er sneller wat extra bijlagen bij.’

Waardering voor raadslidmaatschap

BZK, VNG, de Vereniging van Griffiers en de Nederlandse Vereniging voor Raadsleden zetten zich de komende jaren in om het actieplan uit te voeren, zodat raadsleden nog meer voldoening halen uit hun functie en ze meer waardering krijgen van de samenleving voor het even verantwoordelijke als veeleisende werk dat zij doen.