Rekenkamer Zeist wint Goudvink met onderzoek naar integratie nieuwkomers

Onlangs werden de ‘Goudvinken’ uitgereikt, de prijzen voor de beste rekenkamerrapporten van Nederland. In de categorie ‘Innovatieaanpak’ ging de prijs naar de rekenkamer van Zeist. Zij heeft onderzoek gedaan naar de staat van integratie en arbeidsparticipatie van nieuwkomers in gemeente Zeist.

De conclusie van het onderzoek? De nieuwkomers zijn overwegend positief; wel zou er behoefte zijn aan meer maatwerk, zeker als het gaat over het vinden van werk. Uit de ervaringen in Zeist kunnen lessen worden getrokken door andere gemeenten. 

Lange traditie

De gemeente Zeist kent een lange traditie in het opvangen van vluchtelingen. Tevens is er een sterke dynamiek op het thema integratie van nieuwkomers. Daarom vroeg de rekenkamer zich af: “Hoe staat het met de integratie van nieuwkomers en arbeidsparticipatie van deze nieuwkomers in de gemeente Zeist?“. Het perspectief van de nieuwkomers was een belangrijk aspect in het rapport.

Diepte-interviews nieuwkomers

Het onderzoek is gedaan op basis van een data-analyse, interviews (met professionals en vrijwilligers actief op het terrein van de opvang van nieuwkomers) en de verhalen en ervaringen van nieuwkomers zelf. Deze verhalen geven kracht aan persoonlijke ervaringen en hebben daarmee leerpunten en inzichten geboden voor de uitvoeringspraktijk. Er is in totaal met 14 nieuwkomers een diepte-interview gehouden.

Nieuwkomers overwegend positief

In dit onderzoek stond de dienstverlening aan nieuwkomers centraal. Belangrijk vond de rekenkamer van Zeist het perspectief van de nieuwkomers zelf. Daarom heeft Hafedh Al-Moshaback, die zelf als vluchteling naar Zeist is gekomen, de rekenkamer versterkt als burgeradviseur. Door de scoop te verbreden van professionals en vrijwilligers naar nieuwkomers zelf, is een aantal indrukwekkende verhalen én leerpunten verzameld. De nieuwkomers zijn overwegend positief over de integratie in Zeist.

Conclusies en bevindingen

De belangrijkste conclusies en bevindingen uit het onderzoek:

• Zeist voldoet aan de taakstellingen voor opvang en huisvesting van nieuwkomers. Ook kan worden geconcludeerd dat de azc-locatie als positief wordt gewaardeerd. De samenwerking met het COA (Centraal Orgaan opvang Asielzoekers) en wachttijden in de uitvoering blijven nog wél aandachtspunten.
• De nieuwe Wet inburgering is goed ingevoerd, al zorgen taalbarrières en behoefte aan meer maatwerk soms voor knelpunten. Arbeidsparticipatie blijft achter door taalgebrek, onvoldoende benutting van duale trajecten en een onvolledig beeld van arbeidsintegratie.

Vrijwilligersinitiatieven dragen positief bij, maar zijn onvoldoende zichtbaar. Ondanks betrokken professionals en goed ervaren dienstverlening bestaat behoefte aan duidelijkere kaders, betere sturing en vermindering van werkdruk.

Lessen andere gemeenten

Andere gemeenten kunnen uit het rekenkamerrapport van Zeist vooral meenemen dat het loont om duale trajecten structureel in te zetten, zodat het leren van de taal en werkervaring direct samengaan. Voor hoogopgeleide nieuwkomers is maatwerk essentieel, bijvoorbeeld via gerichte begeleiding naar functies op niveau. Verder is het belangrijk signalen van mogelijke uitbuiting serieus te onderzoeken en goed toe te passen in de gemeentelijke aanpak. Tot slot helpt het wanneer belemmeringen worden weggenomen om al vanuit het azc mee te kunnen doen, zodat nieuwkomers eerder kunnen aanhaken en de stap naar een baan kleiner wordt.

Meer informatie

Bekijk hier het onderzoek van de rekenkamer van Zeist. 

Lees hier meer over de Goudvink.