“Democratie is te weinig van iedereen”

“Democratie is te weinig van iedereen”

Er is sprake van te veel geweld en intimidatie tegen politici, journalisten en advocaten. Bovendien staan te veel inwoners buitenspel omdat ze niet gehoord worden door de overheid. De versterking van de democratie dient daarom een topprioriteit te zijn voor het nieuwe kabinet.

Ahmed Marcouch, burgemeester van Arnhem, geeft deze boodschap in zijn rol als voorzitter van de Adviescommissie Versterken Weerbaarheid Democratische Rechtsorde. Het rapport van deze adviescommissie met de titel “Koester de democratie!” is donderdag gepresenteerd op het MBO Rijnland in Woerden. Het rapport is “een dringende oproep om de democratische rechtsorde voor iedereen te laten werken” als reactie op doorgeschoten polarisatie en maatschappelijk onbehagen.

Onbetrouwbaar

Onbetrouwbaarheid van de overheid is een gegeven. Het kabinet is niet meer van de hele bevolking. Inwoners moeten maanden wachten als zij een aanvraag voor ondersteuning doen. Ondernemers maken keuzes, bijvoorbeeld om bioboer te worden, en worden vervolgens als piekbelasters weggezet. De democratie raakt kortom een deel van de samenleving kwijt.  “Inwoners haken niet af maar worden weggeduwd uit onze democratische rechtsorde. Dat is ondermijnend voor onze democratie”, constateert Marcouch.

Bedreiging

Er is als gevolg van polarisatie en het opzetten van politici en anderen tegen elkaar ook sprake van geweld en intimidatie tegen politici, journalisten en advocaten. Dat is onacceptabel, vindt Marcouch. “Er is niets dat bedreigingen, geweld en intimidatie legitimeert. Deze norm moeten we handhaven.”

Haaien

Tegelijkertijd is er een waarschuwing voor de inwoners die het goed gaat en hun draai kunnen vinden in het zogeheten bovendek - Marcouch vergelijkt de democratie met het schip van de staat - van de democratie. “Als we op het bovendek in onze bubbel blijven zonder te kijken naar de mensen op het onderdek die uit onze democratische rechtsorde worden geduwd, gaan we allemaal naar de haaien”, waarschuwt Marcouch.

Topprioriteit

Het versterken van de democratie dient volgens de Adviescommissie topprioriteit te zijn voor een nieuw kabinet, dat na de verkiezingen van 22 november wordt gevormd. “Democratie is te weinig van iedereen. Snelle actie is daarom nodig zodat de democratie weer voor iedereen gaat werken”.

Onkruid

Het bestuur moet voor iedereen werken, ook voor de inwoners die afgehaakt dan wel weggeduwd zijn uit de democratie, reageerde minister van Binnenlandse Zaken, Hugo de Jonge, die het rapport als eerste ontving. Volgens de minister is het wantrouwen, cynisme en vijandschap in de politiek een belangrijke aanjager van polarisatie. “Het is niet normaal als collega-politici achter tralies worden afgebeeld. Mem kan zeggen dat moet je geen aandacht geven, maar als we onkruid geen aandacht geven, overwoekert het de hele tuin.”