Tijd voor de formatie; de raad is aan zet!
Verkiezingen achter de rug, uitslag bekend, raadsleden geïnstalleerd en de verkenners gevraagd: bijna elke gemeente bevindt zich nu in de cruciale fase van de formatie. Het is daarom nu aan de nieuwe raad om de regie te pakken over het proces dat de politieke koers voor de komende vier jaar zal bepalen.
Hoewel de grootste partijen traditioneel het voortouw nemen, herinnert de huidige politieke realiteit ons eraan dat de raad als collectief de opdrachtgever is van de formatie.
Actieve raad
Het is daarom essentieel dat de raad niet lijdzaam afwacht tot er een coalitieakkoord op tafel ligt, maar direct kaders stelt voor de informatie- en formatiefase, en zich positioneert als het hoogste orgaan dat de koers van de verkenning bepaalt.
Een sterke raad begint immers bij een formatieproces waarin de volksvertegenwoordiging de spelregels bepaalt en niet slechts de uitkomsten afvinkt.
Grote rol voor het actief betrekken van de raad is weggelegd voor de vele verkenners en informateurs die momenteel aan de slag gaan. Meer dan de helft gaf in 2022 aan dat de raad meer betrokken zou moeten worden.
De raad aan zet
Om deze regierol in de praktijk te brengen, kunnen raden en griffiers gebruikmaken van de handreiking 'De raad aan zet: Het formatieproces' van de Nederlandse Vereniging voor Raadsleden.
Deze handreiking biedt concrete handvatten voor de inrichting van de informatie- en formatiefase, inclusief modellen voor procesbesluiten die juist nú, direct na de verkiezingen, van grote waarde zijn.
