Zijn externe voorzitters bij een raadscommissie mogelijk?

In gemeente Westland is recentelijk een motie opgesteld  waarin werd opgeroepen om bij de raadscommissies gebruik te maken van een externe, onafhankelijke voorzitter. Momenteel werkt de gemeente met voorzitters die tevens raadslid van één van de partijen zijn.

De motie, een initiatief van verschillende partijen, werd echter weer snel ingetrokken. Wat bleek; een externe voorzitter mág helemaal niet. Lees hieronder hoe het zit met externe voorzitters bij commissievergaderingen.

Westland

Het idee om raadscommissies te laten voorzitten door niet-politieke voorzitters van buiten de lokale politiek, kan mogelijk op bijval rekenen. Er zijn volgens de indieners van de motie ook daadwerkelijk voordelen: efficiënter vergaderen, meer rust en minder politieke kleuring. Alleen bleek de praktijk weerbarstig. Pas nadat een andere politieke partij de indieners erop wees dat dit helemaal niet mág volgens de Gemeentewet, werd de motie ingetrokken. Er was geen sprake van een principiële discussie, maar een juridisch misverstand dat ook weer op tijd werd rechtgezet.

Wetsvoorstel

Het is overigens geen nieuw idee om externe voorzitters te laten acteren bij commissievergaderingen. In 2021 was er een initiatief van Kamerleden Van den Bosch (VVD) en Van der Molen (CDA); zij dienden een wetsvoorstel in om dit mogelijk te maken. Door de groeiende taken en werkdruk van gemeenten en raadsleden maakte de Kamer zich zorgen over het functioneren van gemeenteraden. Een losse maatregel, zoals het laten vervallen van het verplichte voorzitterschap door raadsleden, zou dan tijdelijk de druk verlichten. Dit wetsvoorstel is later ingetrokken en dus nooit van kracht geworden.

Raadscommissies

Raadscommissies zullen in Westland, en in de rest van Nederland, dus gewoon een raadslid als voorzitter blijven houden. Dat vraagt van die voorzitter dat hij of zij de politieke kleur zoveel mogelijk loslaat en de vergadering neutraal leidt, zodat het democratische proces zorgvuldig en eerlijk blijft verlopen.

Meer informatie

Lees hier over de motie die in Westland uiteindelijk niet werd ingediend.