Basiskennis: Wat doet de rekenkamer voor de raad?
De rekenkamer is een onafhankelijke hulptroep van de gemeenteraad die ondersteunt bij de controlerende en kaderstellende taak.
Waar de griffie de raad bijstaat in het dagelijkse politieke proces, biedt de rekenkamer de nodige diepgang door objectief onderzoek te doen naar het gemeentelijke beleid en de uitvoering daarvan.
Wat doet de rekenkamer?
De lokale rekenkamer wordt door de gemeenteraad ingesteld om de doelmatigheid, doeltreffendheid en rechtmatigheid van het gemeentelijk beleid te toetsen. De raad heeft de regie over de inrichting: de raad bepaalt welk model het beste past bij de ambities en het beschikbare budget.
De kracht van de rekenkamer ligt in haar volledige onafhankelijkheid. Zij bepaalt zelfstandig welke onderwerpen zij onderzoekt en op welke wijze dit gebeurt, zonder dat politieke belangen het onderzoek sturen.
De rekenkamer onderzoekt of het gemeentebestuur zijn werk naar behoren doet langs drie cruciale lijnen:
- Doelmatigheid: Worden de middelen (tijd en geld) op de meest efficiënte manier ingezet? Krijgt de inwoner 'waar voor zijn geld'?
- Doeltreffendheid: Worden de beoogde maatschappelijke effecten en politieke doelen daadwerkelijk behaald? Doet de gemeente de juiste dingen?
- Rechtmatigheid: Worden de wetten, regels en raadsbesluiten correct nageleefd?
Naast eigenstandig onderzoek kan de raad middels een 'verzoekonderzoek' de rekenkamer vragen om een specifiek thema of dossier onder de loep te nemen.
Relatie raad en rekenkamer
De relatie tussen de raad en de rekenkamer is er een van onafhankelijke samenwerking. Hoewel de rekenkamer haar eigen koers vaart, staat zij direct ten dienste van de raad:
- De raad heeft een verantwoordelijkheid over de invulling van de rekenkamer.
- Met het bepalen van het soort rekenkamermodel geeft de raad invulling aan de rekenkamer.
- De raad is verantwoordelijk voor de werving en selectie van de voorzitter en de overige rekenkamerleden.
- De raad is verantwoordelijk voor de budgettering van de rekenkamer.
- Veel raden werken met een klankbordgroep of commissie van raadsleden die periodiek overlegt met de Rekenkamer; deze groep fungeert als verbindingsschakel.
Meerwaarde van de rekenkamer
De rekenkamer biedt de raad iets wat in de dagelijkse politieke hectiek vaak schaars is: tijd, focus en specialistische expertise. De meerwaarde uit zich op de volgende punten:
- Versterken van de informatiepositie: Waar raadsleden vaak afhankelijk zijn van informatie van het college, levert de rekenkamer een eigen, objectief feitenrelaas. Dit doorbreekt de informatieachterstand.
- Scherpere controle: Een gedegen feitenonderzoek stelt de raad in staat om het college gericht en op basis van bewijs ter verantwoording te roepen.
- Kwaliteitsimpuls voor beleid: De aanbevelingen van de rekenkamer bieden een kans om de gemeentelijke organisatie en het beleid te verbeteren en te professionaliseren.
- Lerend vermogen: De rekenkamer fungeert als een spiegel. Het stelt de raad in staat om te reflecteren op eerdere besluitvorming: zijn de kaders die we hebben gesteld wel uitvoerbaar en effectief gebleken?
Bekijk deze webpagina voor meer informatie.
