U bent hier

Gijs Jacobse

Gijs Jacobse

Leeuwarden
'Soms denk ik ook “had daar even met iemand van de griffie naar gekeken”. Ik heb het idee dat het aanbod er wel is. Nu moeten raadsleden er leren gebruik van te maken.'

Naam: Gijs Jacobse
Raadslid in de gemeente: Leeuwarden
Raadslid sinds: 1989-1990, 1994-2006, 2010-heden
Partij: Gemeentebelangen Leeuwarden.
Hoofdberoep: Bestuurder sector beroepsonderwijs Federatie van Onderwijsvakverenigingen (FvOv) en Docent.
Twitter
Facebook 

Waarom bent u raadslid geworden?

De politiek heeft me van kinds af aan altijd al geboeid. De eerste keer dat ik raadslid werd was dat voor een collegepartij. Ik ben toen geschrokken hoe het er in Leeuwarden aan toe ging. Ik dacht dit moet anders. Mijn oppositioneel geluid werd gezien als gevaar voor de coalitie en dus scheidden onze wegen en heb ik, met anderen, een lokale politieke partij opgericht.

De gemeenteraad is het hoogste politieke orgaan. Beleeft u dat ook zo?

Of een raad lam of leeuw is hangt vooral van de coalitiefracties af. Hoe dualistisch is men?

Kunt u een voorbeeld geven van een succes van uw gemeenteraad waar u trots op bent?

Waar zou een raad trots op moeten zijn? Je mag tevreden zijn als je je werk goed doet. Kaders stellen en controleren. Kaders zoveel mogelijk specifiek en meetbaar maar vooral acceptabel realistisch en tijdgebonden (en realistisch is niet hetzelfde als ambitieus zonder dekking). Controleren op de uitvoering. Structureel, niet om te (ver)oordelen maar om te leren en te verbeteren.

Gemeenteraden reserveren minder dan 1 procent van het gemeentelijk budget voor opleiding, onderzoek (Rekenkamer, accountant) en ondersteuning (griffie) door en voor de raad. Is er door uw raad voor opleiding, onderzoek en ondersteuning voldoende gereserveerd?

Ik dring daar zelf ook erg op aan. In ieder geval is er, voor zover ik weet, nog nooit om financiële redenen iets niet gebeurd op deze gebieden. Overigens vind ik dat partijen zelf ook een verantwoordelijkheid hebben om kwalitatief goede mensen te kandideren die ook al bekend zijn met het raadswerk. Je kunt nu al toekomstige kandidaten mee laten draaien in de fractie bijvoorbeeld.

Waar ziet u eventuele mogelijkheden tot verbetering van de ondersteuning van raadsleden door de griffie(r)?

In Leeuwarden doet de griffie al heel veel. Ik maak daar vaak gebruik van. Maar je moet dat als raadslid wel willen. Soms denk ik ook “had daar even met iemand van de griffie naar gekeken”. Ik heb het idee dat het aanbod er wel is. Nu moeten raadsleden er leren gebruik van te maken.

Wat is volgens u nodig om de gemeenteraad krachtiger en relevanter te maken?

Het zal waarschijnlijk vloeken in de kerk zijn, maar de kwaliteit van raadsleden moet omhoog. Het is mooi dat mensen met allerlei achtergronden in de raad zitten voor de volksvertegenwoordigende rol. Aan de andere kant: het goed (mee)besturen van een gemeente met complexe vraagstukken vraagt nogal wat. Je moet kunnen acteren op strategisch en (soms ook) op operationeel niveau. Het is niet nodig dat iedereen zolang in de raad blijft als ik, maar nu is het een komen en gaan en dat is ook niet goed.

Steeds meer beslissingen vinden plaats in regionale samenwerkingsverbanden. Hoe zou u de controle en invloed van de raad op regionale samenwerkingsverbanden willen verbeteren?

In de vorige periode heb ik het initiatief genomen om een werkgroep van de raad hier naar te laten kijken. Sindsdien staat het wel wat meer in de belangstelling, al zakt dat ook weer snel weg merk ik. Punt is wel dat sommige samenwerkingsverbanden geen zin hebben om met gemeenteraden te praten. In het beleid is er, door een amendement, meer ruimte voor de raad gekomen.

“Ik hoor nog wel eens dat het voor burgers aantrekkelijk moet zijn om naar te kijken, dan moet je acteurs inhuren.”

Elke gemeente geeft op haar eigen manier invulling aan burgerparticipatie. Kunt u het beste voorbeeld uit uw gemeente geven?

Bij de ontwikkeling van het WTC-Cambuur gebied was er vanuit de buurt nogal wat zorg/weerstand. Er is toen veel geïnvesteerd in de vraag “wat hebben jullie nodig om het voor jullie aanvaardbaar te maken”. Dat leidde tot afspraken over beperking van geluid, licht en verkeersoverlast. Daar zat uiteraard wel een prijskaartje aan. Er is bij het bestemmingsplan geen enkel bezwaar ingediend.
Overigens heeft de gemeenteraad besloten iemand bij de griffie speciaal te belasten met de opdracht om ook de gemeenteraad meer te laten werken via de zgn. Nieuwe Overheid.

Welk kenmerk van de huidige lokale democratie vindt u belangrijker? Participatie van inwoners of representatie door vertegenwoordigers?

Een schijntegenstelling. De een kan niet zonder de ander. Participatie gebeurt op grond van kennis en ervaring maar ook op grond van eigenbelang of onderbuikgevoelens. Het is aan de vertegenwoordigers (de raad) om dat te wegen. Helaas spelen bij de vertegenwoordigers electorale overwegingen ook wel eens een rol. Maar dat terzijde.

De keuze voor een directe verkiezing van de burgemeester door de raad of de inwoners is een stap dichterbij gekomen. Als de burgemeester direct gekozen zou worden, wat verandert dit dan volgens u aan de verhouding tussen de raad en de burgemeester?

Kijk naar Amerika. Daar kan het zijn dat de president een andere kleur heeft dan de meerderheid in het parlement. Dat vraagt om moeilijkheden. Ik zie daar dus niets in. Feitelijk kennen we nu de indirect (door de raad) gekozen burgemeester. Een sterk gekleurde burgemeester kan na een politieke ommezwaai bij de verkiezingen van de raad ook in de problemen komen. Dat bij de invoering van het dualisme de burgemeester voorzitter van raad en college is gebleven, acht ik een systeemfout.

Wat is volgens u de waarde van diversiteit en inclusiviteit voor de raad en het raadswerk?

 Hm… dit is een beetje een suggestieve vraag. Als raadslid ben je er voor alle inwoners van de gemeente. Net als ‘vrouwe justitia’ behoor je blind te zijn. Overigens vind ik de vraag “geldt de diversiteit en inclusiviteit ook voor mensen die tegen diversiteit en inclusiviteit zijn” ook interessant.

Stelling: Agressie, intimidatie of geweld tegen één raadslid is een aanval op de gemeenteraad. Bent u het hiermee eens?

Agressie, intimidatie en geweld zijn tegenover niemand gerechtvaardigd. Democratie en andere fundamentele waarden in onze samenleving zijn niet vanzelfsprekend. Iedere bedreiging daarvan is een bedreiging voor onze hele samenleving.

Digitalisering speelt een steeds groter wordende rol in de samenleving. Welke kansen biedt digitalisering volgens u voor de lokale democratie?

In ieder geval biedt het raadsleden de mogelijkheid zich breed te informeren over vraagstukken. Niet alleen stukken lezen die je krijgt toegezonden van het college maar ook kijken hoe andere gemeenten dat doen, hoe de wetenschap er tegenaan kijkt. Nazoeken van relevante data, wet- en regelgeving en noem maar op. Je kunt veel meer toegerust aan een debat beginnen. Kennis telt wel degelijk!

Daarnaast geeft het voor ons als fractie de mogelijkheid om belanghebbenden en specialisten even in de fractievergadering te laten aanschuiven. De drempel om die mensen voor een kwartiertje naar het stadhuis te laten komen is toch groter dan even vragen of ze willen deelnemen via teams, of geef ik nu een tip weg?

De spoedwet die digitale besluitvorming tijdelijk mogelijk maakt is recentelijk aangenomen. Wat zijn uw ervaringen met digitaal vergaderen en besluiten?

De interactie is natuurlijk minder. En in de politiek zijn de wandelgangen heel belangrijk en die heb je digitaal niet. Het kost meer tijd en vraagt langdurige concentratie. Maar het gaat. En het gaat uiteindelijk om de kwaliteit van de besluitvorming. Ik hoor nog wel eens dat het voor burgers aantrekkelijk moet zijn om naar te kijken. Ik zou zeggen “dan moet je acteurs inhuren”.

Wat is uw belangrijkste advies voor nieuwe raadsleden?

Draai een tijdje mee voordat je je kandidaat stelt. Dan weet je beter waaraan je begint. Word je gevraagd omdat ze je zo geschikt vinden of omdat er ook iemand uit dorp X of uit minderheidsgroep Y op de lijst moet? Denk er aan dat je ook vaak beslissingen moet nemen waar de burgers, en jezelf, niet blij van worden.

Vraag jezelf van te voren af of je de vele uren die je er in moet stoppen kunt vrijmaken van je werk en je partner/gezin. Je bent altijd raadslid, de hele dag en overal waar je in je gemeente komt. Er wordt op je gelet en je wordt aangesproken, gemaild en gebeld op de meest onmogelijke plaatsen en tijdstippen. Ik zeg dit niet omdat ik iedereen wil afschrikken hoor. Het raadslidmaatschap kan heel mooi, interessant en veelzijdig zijn. Je ontmoet heel veel verschillende mensen en het kan veel voldoening geven iets te mogen doen voor de gemeenschap. Het raadslidmaatschap is iets waar je helemaal voor moet willen en kunnen gaan!