U bent hier

Lessen en tips voor collectief leren in nieuwe bundel

Respectvol openstaan voor verschillen. Het is een van de boodschappen uit de vandaag gepresenteerde bundel 'Collectief leren voor raadsleden'. Deze bundel vormt een korte, overzichtelijke weergave van ervaringen, adviezen en tips voor gemeenteraden om te investeren in een leer- en ontwikkeltraject om als raadsleden samen aan de slag te gaan.

Mirjam Slobbe-Voogt, vicevoorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Raadsleden, heeft de bundel vanmiddag overhandigd aan twee raadsleden, Wilma de Moel en Pieter van Bruggen, en burgemeester Theo Segers van de gemeente Molenlanden. De Moel en Van Bruggen waren beiden lid van de begeleidingsgroep uit de Molenlandse raad die het project collectief leren heeft ondersteund.

Tips

Om als raad collectief aan de slag te gaan om samen te leren is het belangrijk dat er voldoende draagvlak is in de gemeenteraad. Begin bij de start van de raadsperiode, bijvoorbeeld in de eerste startconferentie. In nieuwe, gefuseerde gemeenten zoals Molenlanden en Eemsdelta blijkt dat gemakkelijker, zo valt te lezen in de bundel. In gemeenten zoals Lelystad waar sprake is van een grote hoeveelheid fracties en afsplitsingen is dat een stuk lastiger. Lelystad begon in 2018 samen met Goirle en Langedijk met het project collectief leren dat door de Nederlandse Vereniging voor Raadsleden toen is gestart om in de praktijk te ontdekken en te ondervinden wat do’s en dont’s zijn als de raad collectief zaken willen leren en ontwikkelen. Een andere tip, zo valt in de bundel te lezen: vorm, bijvoorbeeld na de startbijeenkomst van de raad, een voorbereidings- of begeleidingsgroepje van uit de raad dat meedenkt en meebepaalt hoe de leerbijeenkomsten worden ingevuld.

Verschillen

Collectief leren als raad kan bijdragen tot een positieve sfeer in de gemeenteraad, vindt raadslid Wilma de Moel: “Er zijn echt wel thema’s waarop je politiek niet zoveel van elkaar verschilt en samen op kunt trekken. Zoeken naar de gezamenlijkheid, niet naar de verschillen. Dat is een compleet andere benadering, die aansluit bij de democratie van onderop. Als collectief kijk je even minder naar jezelf, maar nog nadrukkelijker naar de inwoners voor wie je het doet.” In Molenlanden ging het onder meer over thema’s als onderlinge omgangsvormen, integriteit en de Omgevingswet.

Griffier

De griffier vervult een belangrijke rol in het proces van collectief leren, vooral als ondersteuner. Volgens Marjolein Teunissen, griffier in Molenlanden, draagt een gezamenlijke aanpak van de raad om onderwerpen samen te doen bij aan een sfeer van ‘respectvol openstaan voor verschillen’.

Sterke raad

Collectief leren helpt ook om de positie van de gemeenteraad te versterken. “Als het om de vraag gaat hoe de gemeenteraad als gremium zijn rol zo effectief mogelijk invult, is individueel leren niet de meest aangewezen manier. Daarvoor is een collectief gesprek nodig, waarbij samen verkennen en uitproberen, evalueren en bijsturen een grote meerwaarde hebben. . Anders gezegd: scholing die primair gericht is op het optreden van gemeenteraden als team. Liefst gedeeltelijk aangeboden als maatwerk, gericht op de lokale uitgangssituatie een leerbehoefte”, vertelt Alinda van Bruggen die gedurende het project van 2018 tot 2021 als externe begeleider van de deelnemende gemeenteraden optrad.

Proef

De pilot ‘Collectief Leren voor Raadsleden’ is op initiatief van de Nederlandse Vereniging voor Raadsleden gestart na de gemeenteraadsverkiezingen van 2018 en eind 2021 afgerond. Vijf gemeenteraden hebben gedurende deze periode of een deel daarvan deelgenomen aan de pilot teamleren, te weten Eemsdelta, Goirle, Langendijk, Lelystad en Molenlanden. Goirle, Langedijk en Lelystad waren de deelnemers van het eerste uur. Zij zijn met dit traject gestart rond de zomer 2018. Molenlanden en Eemsdelta doen mee vanaf het moment dat de raden van deze gemeenten zijn geïnstalleerd: Molenlanden per januari 2019 en Eemsdelta per januari 2021. De raden van Langedijk en Lelystad hebben in 2020 besloten hun deelname aan de pilot te staken.

Meer informatie

De bundel 'Collectief leren voor raadsleden' is in print uitgebracht maar ook in een digitale versie

Presentatie

Mirjam Slobbe-Voogt, vicevoorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Raadsleden, reikte het eerste exemplaar van de bundel "Collectief leren voor raadsleden" in de gemeente Molenlanden aan de raadsleden Wilma de Moel, Pieter van Bruggen, griffier Marjolein Teunissen en burgemeester Theo Segers: